Wikimedia Commons

50 Shades of Crazy

In de week van de Amerikaanse presidentsverkiezingen publiceert deFusie alleen stukken over Amerika en de verkiezingen.

Sandy heeft de afgelopen tijd opnieuw laten zien wat het verwoestende effect van een storm kan zijn. Tientallen doden, miljarden aan schade, een complete kust in angst. Er is echter nog een storm op komst, al dan wel met een aanzienlijk ander karakter. Ik heb het hier over de storm die zich afspeelt in de Grand Old Party, de Republikeinse partij van de Verenigde Staten. Een interne strijd die steeds sneller en openlijker afstevent op een climax: de onvermijdelijke opkomst van een derde grote partij.

We moeten hiervoor terug naar het begin. Of, om het overzichtelijker te houden, de 'goede oude tijd', de jaren '80. Volgens velen de hoogtijdagen van de GOP met als leider de onfeilbare Ronald Reagan. Een president die zijn tweede termijn inging met 58.8% van de stemmen, een sindsdien niet verbeterde prestatie. Een president die, naast zijn partijgenoten, duidelijk de independents voor zich wist te winnen. Maar bovenal een president die begreep dat de politiek soms harde offers vraagt: de man heeft uiteindelijk meer dan tien belastingverhogingen ingevoerd. Republikeinen zullen snel inspringen en aangeven dat het hier niet om de inkomstenbelasting ging, het vaak simpelweg om het beëindigen van aftrekposten ging, etc. Dit neemt echter niet weg dat het verhogen van belasting geen taboe was voor President Reagan: één van de laatste prominente republikeinen voor wie dit zou gelden.

Na Reagan's presidentschap ging het al snel bergafwaarts met de GOP en begon de transformatie van een geloofwaardige politieke partij naar een halve sekte. In 1992 hield Pat Buchanan, bij de officiële nominatie van George H.W. Bush als presidentskandidaat, zijn befaamde 'culture war speech'. Rechten voor de LGBT beweging, de beschikbaarheid van abortus, vrouwen in het leger: deze veranderingen in het Amerikaans landschap werden afgedaan als een schande en als indruisend tegen “God's country”. De zaal explodeerde, Pat Buchanan glunderde; de republikeinen stonden op sociaal-cultureel vlak nu lijnrecht tegenover de democraten.

Paul, Huntsman en hun gelijken kunnen niet eeuwig in het verdomhoekje van de GOP blijven zitten.

In de hierop volgende jaren voltrok zich gestaag de eerdergenoemde transformatie. Grover Norquist verklaarde belastingverhogingen tot een hoofdzonde en stelde de Taxpayer Protection Pledge op, een document dat is ondertekend door 238 van de 242 republikeinse congresleden en 41 van de 47 republikeinse senatoren. Geen economische expert, geen grootschalig onderzoek, geen keiharde feiten kunnen deze mensen overtuigen; belastingen zijn kwaadaardig en we zijn beter af zonder. Van weloverwogen politieke standpunten is geen sprake, we bevinden ons nu in het land van de dogma's. Norquist stelde al eloquent: “I'm not in favor of abolishing the government. I just want to shrink it down to the size where we can drown it in the bathtub.”

De afgelopen 25 jaar heeft de GOP zich een uiterst conservatieve hoek in gewerkt. Wat dit als gevolg heeft gehad? Als Amerikaan heb je vandaag de dag de keuze uit twee smaken: sociaal conservatief en voor een kleine overheid of sociaal progressief en voor een grote overheid. De groep die een beperkte overheidsinvloed voorstaat, maar intussen het homohuwelijk een goede zaak vindt en global warming erkent, voelt zich verloren. Uit angst voor de economische rammificaties van een links beleid vinden we deze mensen meestal bij de GOP, maar de verdeeldheid binnen de partij blijft groeien.

Deze verdeeldheid komt duidelijk naar voren in de primaries van het afgelopen jaar, waarbij verschillende republikeinen meedongen naar het presidentskandidaatschap. Zo was er Tea Party favoriet Michelle Bachmann, economisch simplist en ondernemer Herman Cain, libertariër en Reagan-criticus Ron Paul, leeghoofd en gouverneur Rick Perry, pathologisch vreemdganger en aspirerend astronaut Newt Gingrich, de aartsconservatieve en vestdragende Rick Santorum, ambassadeur en zowaar intellectuele Jon Huntsman, Jr.  en tenslotte de uiteindelijke kandidaat Mitt “welk standpunt zal ik vandaag eens innemen?” Romney.

De kiezer die een beperkte overheidsinvloed wenst maar tevens het homohuwelijk voorstaat en global warming erkent, voelt zich verloren.

Het probleem met dit gezelschap? Iedere oproep tot samenwerking met de democraten, enige vorm van wetenschappelijke feiten erkennen, elke kleine opmerking die niet per se anti-Obama is, wordt direct afgeschreven als unpatriotic, unconservative en GOP unworthy. Huntsman wordt boos om het gebrek aan bereidheid tot bipartisan ondernemingen en mag zijn spullen pakken. Ron Paul stelt dat de aanpak van Iran averechts werkt en wordt vervolgens een gebrek aan daadkracht verweten. Waar de meeste van deze kandidaten 50 shades of crazy zijn binnen de GOP, behoren Huntsman en Paul steeds en steeds meer tot een beweging in de partij van enerzijds rechtse politici (een kleine overheid is een goede overheid) en anderzijds progressievelingen (nee, de beschikbaarheid van abortus zorgt niet voor een toename van natuurrampen).

“En waarom kent de Democratische Partij deze verdeeldheid, deze problemen niet?” wordt er dan geroepen. Voorstanders van een grote overheid met intussen 'degelijke, Christelijke waarden', voelen zij zich wel thuis aan de linkerkant van het speelveld? Nu, de Democraten kennen al langer een aanzienlijk diversere achterban, één die gekenmerkt wordt door minderheden. Afro-Amerikanen voelen zich verbonden aan de partij sinds de civil rights movement, Latino's zien een toleranter migratiebeleid en homoseksuelen krijgen zowaar aandacht voor hun gebrek aan rechten. Tal van groepen binnen de  partij hebben sterk verschillende opvattingen, maar zijn het gewend samen te werken en verdraagzaam te zijn. Dit ligt compleet anders bij de homogene GOP: oud en blank zijn hier de sleutelwoorden. Er is een duidelijke conservatieve en vooral dominante kern.

Een derde grote partij is onvermijdelijk. Paul, Huntsman en hun gelijken kunnen niet eeuwig in het verdomhoekje van de GOP blijven zitten. Of de Libertarian Party een toestroom zal kennen of dat er een geheel nieuwe partij opstaat, durf ik niet te voorspellen. Dát er echter een breuk komt met het achterhaalde tweepartijenstelsel in de komende paar jaar, mag duidelijk zijn. Obama gaf het zelf onlangs al aan: “Because there's going to be a war going on inside that party. It just hasn't broken up. It's been unified in opposition to me.” Sandy is niets vergeleken met wat er gaat komen.

Gerelateerde artikelen
Reacties
Nog geen reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven