Flickr / Kennisland

Brief aan Frits Huffnagel

Beste meneer Huffnagel, beste Frits,

Op zaterdag 11 mei jl zag ik u in de Stadsschouwburg, op een evenement georganiseerd door HappyChaos. Die avond stond het thema ‘vervreemding’ centraal. U sprak in een debat dat ging over de Nederlandse maatschappij. Er is namelijk overal sprake van vervreemding, ook in onze samenleving.

We zijn met z’n allen vervreemd van elkaar: jonge mensen van oude mensen maar ook het individu van het collectief, de burger van de overheid. Wat daartegen zou kunnen helpen is een herziening van het solidariteitsbegrip.

Precies daartoe zou in dat debat een aanzet worden gegeven. Daar hadden ze u voor gevraagd, naast Mona Keijzer van het CDA en Renske Leijten van de SP.

U was de eerste die sprak. U zei dat solidariteit toch wel voelde als ‘een beetje een oud woord’.

Ik denk dat u daar ‘gedateerd begrip’ mee bedoelde.

U kwam nogal jolig over. Studentikoos zelfs. U maakte grappen, probeerde voornamelijk de SP-gezant bij het minste of geringste weg te zetten. U provoceerde wat, leunde lekker achterover. U deed het voorkomen alsof u het allemaal al zo vaak had gezien. Ja, de regels van non-verbale communicatie heeft u goed bestudeerd.

Omdat solidariteit ‘een beetje een oud woord’ is, leek het u allemaal ook niet zo vreselijk veel te interesseren. Zelfredzaamheid zou wellicht een beter begrip zijn.
Om de vervreemding mee te lijf te gaan? Dat werd niet echt duidelijk. Zelfredzaamheid was in elk geval belangrijk, daar was u het eens met GeenStijl afgevaardigde Annabel Nanninga.

En eerlijk gezegd, begrijp ik u best.

U heeft namelijk gewonnen, meneer Huffnagel! U trok alle juiste loten uit de loterij. En daar wil ik u van harte mee feliciteren. Ook ik ben de kwaadste niet. Het moet heerlijk zijn, daar op die top van u. Midden in de orgie van al die zelfredzame, zichzelf feliciterende, succes-geile, over elkaar heen ejaculerende, neo-liberale, blanke mannen. Voor zolang als het duurt, natuurlijk.

Geen leven bestaat uit enkel orgasmes.

U provoceerde wat, leunde lekker achterover.

Gelukkig bleek u ook de kwaadste niet. U gaf de zaal een goede tip. Als we nou allemaal eens lekker voor onszelf gaan kiezen, staan we daar misschien over twintig jaar ook. Waarom pensioenen voor anderen betalen? Bouw vooral dat van jezelf op!

En die tip is prima. Ik vrees alleen, dat u een denkfout maakt, Meneer Huffnagel. U heeft solidariteit net zo hard nodig als welk mens dan ook.

Het heeft niet zoveel zin u hier te gaan vertellen dat het, ondanks de relatief gelijke kansen die elke baby in Nederland tegenwoordig  krijgt, nog steeds erg moeilijk blijft om ‘van een dubbeltje een kwartje te worden’. Dat het, als, immigrant, vrouw, zieke, oudere, laagopgeleide, om-welke-reden-dan-ook-werkeloze, niet vanzelfsprekend is om er middels hard werken en zelfredzaam zijn ‘uit te komen’. Dat niet iedereen genoeg kan verdienen om zijn eigen zorgverzekering te betalen, of een fatsoenlijk eigen pensioen op te bouwen. Dat het misschien, helaas, ook nooit zo zal worden. Dat belastingen betalen, een iets bredere overheid hebben, en de overtuiging ‘de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten’ daarom gewoon noodzakelijk zijn.

Het socialistische verhaal zal ik u nooit door de keel krijgen, al serveer ik het op een corporaal gouden bordje met een belastingvrije strik eromheen.

Frits, U bent zo zelfredzaam als u bent, omdat er zoiets bestaat als solidariteit. Omdat er in het verleden goed gehoor gegeven is aan de roep om solidariteit. Het feit dat u heeft gewonnen is mede mogelijk gemaakt door andere mensen en een hoop beleid.

Beleid dat voort is gekomen uit? Juist!

We zijn dus allemaal egoïst. Jij en ik Frits, allebei.

En nog steeds is het feit dat u uw neoliberale winnaarspositie blijft behouden, afhankelijk van veel meer factoren dan enkel uw zelfredzame persoon.

Ik bedoel, als u niet solidair met ons bent Frits, blijven wij dat dan wel met u? Laten we u daar lekker zitten? Of staan we straks met massa’s voor uw deur en nemen we uw positie in? Zorgen we ervoor dat wij na ons werkende leven ‘lekker gewoon leuke dingen kunnen doen’ zoals u zelf graag wil?

Dat is natuurlijk ook geen oplossing.

Gelukkig bedacht ik me, dat ik misschien nog een mogelijkheid heb om solidariteit voor u begrijpelijk te maken, zonder dat ik er weer een bijstandsmoeder uit de Schilderswijk aan haar haren bij hoef te slepen..

Als mensen zijn we allemaal, links of rechts, jong of oud, vrouw of man, gericht op ons voortbestaan. En we bestaan graag voort op een zo prettig mogelijke manier. We zijn dus allemaal egoïst. Jij en ik Frits, allebei.
Met dat egoïsme kunnen we een aantal dingen doen. We kunnen het direct volgen, en dus zeggen dat we alleen nog voor onszelf kiezen. Dat we voor niets en niemand anders willen betalen, dat iedereen het zelf maar uit moet zoeken. Of we kunnen inzien dat we voor ons voortbestaan, in ons egoïsme, allemaal afhankelijk zijn van elkaar.

Een ongeschoolde schoonmaker van jou, de succesvol zelfstandig ondernemer, en jij van hem. Ik van jou Frits, jij van mij. Zo roept ‘solidariteit’ misschien  een ander gevoel op, kunnen we het voor jou zo gedateerde jasje uittrekken.

Solidariteit is aan de ene kant ongebreidelde bestaansdrang en egoïsme, en aan de andere kant wederzijdse afhankelijkheid. Het is de meest rationele keuze.

Met solidaire groet,
Clara Stokhof

Gerelateerde artikelen
Reacties
2 Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven