Creative Commons / Nigel Chadwick

De derde

'Ik eis een excuus,’ zegt hij net verstaanbaar. Tussen zijn handen zit een mok zwarte koffie geklemd. Het is al zijn derde koffie deze ochtend. Het valt op, alles vanaf de drie valt op. Ik zag van de week vier huilende meisjes op straat en vijf mensen met handschoenen aan een appel eten.

Hij zit aan de eettafel met zijn pyjama nog aan. Zoals iedere dag komt hij om elf uur naar beneden, neemt plaats aan tafel en staart het eerste half uur glazig voor zich uit. Pas na de koffie, die mijn moeder nu al drieëneenhalve maand voor hem maakt, komt hij tot leven. Tot zijn leven. Hij pakt de krant en begint aan een kruiswoordpuzzel. Voorovergebogen zit hij tot het einde van de dag in zichzelf te murmelen.
Soms roept hij in eens een woord of een zin, ‘Een ander woord voor…. Japanse trol’, waarop het stil blijft. Mijn moeder laat hem. Zij denkt dat het beter is om nauwelijks tegen hem te praten, ‘dan wordt hij vanzelf wel weer de oude’, - heeft ze zichzelf wijsgemaakt.

Vandaag staart hij niet voor zich uit maar kijkt mij en mijn moeder om de beurt aan. Zijn ogen zijn dik en waterig, ik hoorde de auto vannacht pas tegen drieën de oprit oprijden. Ik zou wel willen huilen, zoals ik gisteravond ook deed.
Hij is een dikke grote man met brede hangende schouders. Vier maanden geleden stonden zij nog altijd naar achter maar sinds het verlies van zijn moeder lijken zelfs zijn schouders er geen zin meer in te hebben.

Ik negeer zijn eis en kijk zoals de laatste maanden langs hem heen. Elk weekend kom ik naar huis, niet meer vanwege de rust op het platteland, maar om mijn moeder te helpen. Mijn moeder bereidt en bedient de maaltijden, verschoont zijn pyjama’s, hakt hout voor de houtkachel en zet iedere avond om acht uur de televisie op RTL 4. Zodat hij met een goedgevulde buik zijn favoriete soapserie kan kijken. Hij lacht ze vaak uit, de acteurs. Niet om hun acteerkwaliteiten maar vanwege de rol die ze hebben. Zo vindt hij Jeff een slappe zak, Barbara een afhankelijke huisvrouw en Nina een verwend kind.

‘Ik eis een excuus en wel onmiddellijk!,’ zegt hij maar nu met enige stemverheffing. Mijn moeder komt haastig met een dienblad in haar handen aangelopen, bang dat diezelfde stemverheffing doorslaat zoals gisteren, nadat ik hem had vergeleken met Jeff. Niet alleen vanwege dezelfde omvang, de grijze haren of de constante doffe blik in zijn ogen. Maar juist om drie andere dingen, om die hangende schouders, de negatieve instelling en het geen zin meer hebben. Hij wil geen wandelingen maken met de hond, niet meer klussen in de schuur of praatjes maken met de bakker.

‘Ik eis een excuus en wel onmiddellijk!,’ zegt hij maar nu met enige stemverheffing.

‘Ligt het aan je leeftijd?,’ vraag ik hem. Misschien zit mijn eigen vader in een ‘midlife’ crisis. Ik heb nooit in het woord geloofd, nooit in die term gedacht, ik maak er alleen grappen over met mijn vrienden. We denken dat het leven beter zal zijn, dat het alleen maar beter zal worden naarmate je ouder wordt. Zijn ademhaling wordt steeds luider, op zijn voorhoofd verschijnen die aders van gisteravond en komt weer die harde blik uit zijn ogen. Ik wil hem vragen mij niet aan te vallen, want zo staat hij erbij, met gebalde vuisten verwilderd om zich heen te kijken.

Ik zou mijn vader in mijn armen willen nemen, hem aaiend geruststellen zoals ik dat ook bij onze hond doe wanneer het onweert.
Maar bedenk me dat mijn vader degene was die mij altijd geruststelde. Is dat niet hoe het hoort?

Hij hapert, zoekt naar woorden. ‘Natuurlijk is het niet de leeftijd, natuurlijk is het niet alleen mijn moeder. Het wil gewoon niet meer, Fiene,’ zegt hij en hij houdt zijn vuisten voor zijn ogen. ‘Ik moest gister weg anders zou het verkeerd aflopen, ik heb rondjes gereden door Leeuwarden. En aan het water gestaan.’ zegt hij terwijl hij nu onze blikken vermijdt.
Nooit heb ik hem zien huilen, heb ik hem in een zwakkere positie gezien dan mij of mijn moeder. Maar zoals hij gister na mijn vergelijking reageerde en nota bene wegliep,  zoals hij nu voor mij zit, lijkt het wel alsof ik zelf in een soapserie speel. Een serie in een afgelegen huis, waar niemand wat vanaf weet. Met een slappe man in de hoofdrol, een afhankelijke huisvrouw en een naïef verwende dochter als bijrol.
Waar wij drieën spelen voor elkaar en geen idee hebben hoe dit eindigt. Mijn vader ziet er verslagen uit. Zijn tranen rollen over zijn wangen maar hij laat ze.

Ik pluk aan de velletjes rondom mijn nagels, mijn duim bloedt en ik stop hem in mijn mond. Mijn moeder zet stil het dienblad op tafel. Ze staat aan het hoofd met haar handen hangend naast haar lichaam. Alsof haar schouders het zojuist ook hebben opgegeven. Ik bijt de velletjes verder van mijn duim en besef dat mijn schouders nog de trots dragen die ik heb meegekregen. En dat als die van mij gaan hangen, ik de derde ben en het allemaal pas echt opvalt.

Gerelateerde artikelen
Reacties
5 Reacties
  • Arjan Miedema,

    Prachtig stuk.

    *voor redactie: 'Nooit heb ik hem zien huilen, heb ik hem in een zwakkere positie gezien dan mij of mijn moeder' - dan ik of mijn moeder?

  • Dag Arjan,

    In het origineel stond inderdaad ik. Dat is alleen incorrect. In de zin staat dat ze zou zien, wat inhoudt dat dit een lijdend voorwerp is - en dus is het mij. Dit is een hypercorrectie die over is komen waaien uit het Engels waar men te pas en te onpas "I" zegt in plaats van "me".

    groeten!

    Fransijn

  • Fabian Stolk,

    Allereerst: prachtig verhaal; weinig woorden, veel inhoud, althans suggestie; de woorden, goed gekozen, doen het werk en zetten de lezer asn het werk.

    Dan dat detail: volgens mij heeft Arjan gelijk: 'Nooit heb ik hem in een positie gezien die zwakker was dan die waarin ik verkeerde'. Dat is toch de onderliggende zin? Dan zou in deze formulering 'ik' goed zijn.

    Ander detail: zich beseffen? Nee, je beseft iets / je hebt besef van iets. Dan dus niet 'Ik besef me' maar: 'Ik besef'.

    Belangrijk: goed, geserreerd verteld verhaal (die komma kan ook weg, voor een alternatieve mening).

  • Fabian Stolk,

    asn = aan

    of: nooit in een zwakkere positie dan de mijne gezien.

  • Peter Huppes,

    Mooi sfeervol en geladen verhaal. Sterk hoe je met weinig woorden een situatie weet neer te zetten die veel kleur aan de rest van het verhaal geeft. Je zet als het ware een ´film´ aan.

    Gisteren zag ik Sytske op de 10th Independant Art Fair: 'Art in Redlight' Mooie presentatie van haar verhalen. Een aanbeveling voor belangstellenden!

    En voor de taalpuristen hierboven, is dat taalpureren en kommaneuken niet voornamelijk ijdel egostrelerij?

     

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven