Flickr / Images_of_Money

De exit van de Euro

De Eurozone staat op een tweesprong. Er zal moeten worden bepaald wat Europa is en wat de Euro voor ons betekent. Is Cyprus een chronisch ziek broertje dat je steunt no matter what? Of hebben wij de Euro slechts uit economisch belang? Als we kiezen om de Eurolanden als familie te zien dan zullen we geld moeten storten in buitenlandse staatskassen totdat de Zuidelijke staten een gelijk concurrentieniveau hebben. Dit zou decennia kunnen duren, maar hoogstwaarschijnlijk nooit worden bereikt. Als wij de Euro hebben uit eigenbelang, wat ik denk dat de opvatting is van bijna de gehele Nederlandse bevolking, dan is een exit economisch gezien de beste optie.

Op dit moment wordt de Euro bijeen gehouden door betalingen aan Zuidelijke lidstaten van de Noord-Europese staten. In de Zuidelijke staten lopen door oplopende werkloosheid de overheidsschulden op tot onhoudbare niveaus. In het eerste kwartaal van 2013 was de overheidsschuld in vergelijking met het Bruto Nationaal Product (BNP) voor Griekenland (160,5%), Italië (130,3%), Portugal (127,2%) en Ierland (125,1%) gevaarlijk hoog. Aangezien het BNP daalt zal deze ratio nog verder verslechteren. Om de rente op de schuld te kunnen blijven betalen zijn al herhaaldelijk betalingen in verschillende vormen naar de hulpbehoevende landen gegaan. In ruil voor deze hulp moeten de ontvangende landen hevig bezuinigen en de belastingen verhogen.

Fout! Fout! Fout! Binnen de huidige belastingsregels belastinginkomsten maximaliseren door de regels beter te handhaven en fraude te bestrijden? Top. Zuinig en bewust omgaan met het uitgeven van belastinginkomsten? Zeker doen. Het mes zetten in een economie waar het toch al niet goed ging en daarmee hopen dat ze erbovenop komen? Dwaas. De snelste weg naar herstel is de vraag naar producten uit deze landen toe te laten nemen. Met het afzwakken van de binnenlandse vraag bereik je precies het tegenovergestelde. Door deze maatregel zijn overheidstekorten teruggedrongen, maar tegen welke prijs. Het gelijktrekken van concurrentieniveaus is uitermate lastig. Neem als voorbeeld Oost-Duitsland na WWII. De Russen namen alles mee en zelfs nu is het westen van Duitsland nog steeds veel welvarender dan het oosten.

Het mes zetten in een economie waar het toch al niet goed ging en daarmee hopen dat ze erbovenop komen? Dwaas.

Laten we Griekenland en Duitsland met elkaar vergelijken. Om de productiviteit in Griekenland op hetzelfde niveau als Duitsland te krijgen zal de productiviteit van de Grieken met ongeveer 100%(!) moeten stijgen. Om geen waardeverschillen tussen de Eurolanden te krijgen zal bij dit productiviteitsverschil ongeveer 10% van het Duitse BNP afgedragen moeten worden aan de Zuidelijke lidstaten. Aangezien dit voor het Duitse electoraat niet te verkopen is, zal dit nooit gebeuren met als gevolg dat de Zuidelijke landen achtergesteld zullen blijven. In economische recessie zoals nu, zullen ze structureel betalingen moeten ontvangen en in economische voorspoed zal de groei achterblijven door het ontbreken aan concurrentiekracht door te dure export.

Maar ook deze weg is niet gratis voor de Duitsers. De prijs van de Euro blijft hierdoor laag, waardoor de Duitse bevolking veel te veel betaalt voor alle geïmporteerde producten zoals laptops, telefoons, elektronica, voedsel, brandstof, chemicaliën, textiel, enzovoorts. Verdere fiscale integratie zal het gat verkleinen, maar bij lange na niet dichten.

Een volledige samenvoeging van landen in Europa zou het probleem ook oplossen. In de Verenigde Staten vindt een Texaan het ook niet erg dat hij betaalt voor een burger in Kansas. Maar hoe je het ook wendt of keert, zonder een opbreking van de Euro zal er een directe, dan wel indirecte waardeoverdracht plaatsvinden van Noord naar Zuid.

De andere weg is dat de Noord-Europese landen uit de euro stappen. Omdat productiviteits- en concurrentieniveaus tussen de Eurolanden zo verschillend zijn zal bij het opbreken van de Euro de Duitse euro opwaarderen tot US$2,35 terwijl zuidelijke lidstaten te maken krijgen met een afwaardering van hun nieuwe euro tot US$0,40. Hiermee zullen de zuidelijke lidstaten, via goedkopere export, direct weer zeer concurrerend zijn. De schulden die ze hebben zijn in de oude munt. Dit is dan ook de reden dat de Noordelijke staten de Euro moeten verlaten. Bij een exit van de Zuidelijke landen zouden hun schulden nog steeds in Euro’s zijn, maar de terugbetaling in hun eigen gedevalueerde munt. Dit kunnen ze nooit opbrengen.

Zonder een opbreking van de Euro zal er een waardeoverdracht plaatsvinden van Noord naar Zuid.

Dit is dan ook de prijs die wij voor een exit moeten betalen. De Noordelijke staten zullen bij een exit nog maar 40-50% van het uitgeleende geld terug krijgen en zullen daarom onze banken, verzekeraars en pensioenfondsen die Zuid-Europeaans schuldpapier, -aandelen en -obligaties hebben gekocht moeten herkapitaliseren (lees: redden). Dit is waarschijnlijk zowel het meest sociale plan voor de landen in nood, als economisch gezien het beste voor ons allemaal. Deze hoge directe kosten voor de staat en het toegeven van een jarenlange fout is binnen de politiek niet populair.

De politieke onrust die ontstaan is door de slechte economische situatie in de Zuid-Europese landen illustreert dat de prijs die we betaald hebben voor het opgeven van nationaal monetair beleid te hoog was. Zo lang er geen volledige commitment is om direct en indirect structureel geld af te dragen aan onze Zuiderburen, is het economisch gezien beter voor alle landen als de noordelijke landen de Euro verlaten en de directe verliezen nemen. Dit betekent echter niet het einde van de EU. Integendeel. Ik ben er van overtuigd dat we, om Europa verder vooruit te helpen, door moeten gaan met fiscale integratie, het verwijderen van handelsbarrières en het opheffen van import en export restricties. Ook internationale samenwerking op gebieden als veiligheid en justitie, ontwikkeling en wetenschap zijn waardevol voor alle Europeanen. We zullen onder ogen moeten zien dat een monetaire eenheid bestaande uit te verschillende landen niet werkt. We liggen dan wel op het procrustesbed, maar hoe eerder we wakker worden en beseffen dat het huidige beleid geen soelaas biedt, hoe eerder we kunnen beginnen te werken aan een oplossing.

Dit artikel is deel 2 van een tweeluik. Lees deel 1 hier.

Gerelateerde artikelen
Reacties
Nog geen reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven