Wikimedia Commons

De goede zeden van totalitair secularisme

Vorige maand werd een moslima en plein public onder toezicht van vier gewapende politieagenten gedwongen zich uit te kleden terwijl ze lag te zonnebaden op een Frans strand. Haar outfit, een zwarte legging, blauwe tuniek en bijpassende sjaal om het haar, was een overtreding van het zogenaamde boerkiniverbod. Het gemeentebestuur van Nice introduceerde dit verbod als reactie op de terreuraanslag van 14 juli in het Franse kustplaatsje. Op haar bon stond dat haar kleding ‘niet voldeed aan de goede smaak en secularisme.’ Lokale rechters hielden de ban in stand met het argument dat de kleding kon worden gezien als een ‘spanningen verergerende provocatie.’

Net als een oplopend aantal andere steden heeft Nice ervoor gekozen de dragers van het Australische kledingstuk wettelijk te brandmerken als representanten van islamitisch terrorisme. Dit alles om negatieve associaties die het kledingstuk mogelijk oproept bij ‘echte Fransen’ te voorkomen. Zeventig jaar na de introductie van de moderne bikini zijn lokale overheden van het reguleren van te onthullende zwemkleding in naam van de goede zeden overgegaan op het modereren van te verhullende zwemkleding in naam van de goede zeden en het secularisme. Het hoogste gerechtshof van Frankrijk, Conseil d’État, heeft ondertussen geoordeeld dat het verbod ‘duidelijk illegaal’ is. Niettemin willen de burgemeesters van de meer dan dertig kustplaatsen waar de ban is doorgevoerd niets weten van een herroeping.

Frankrijk is snel op weg naar een seculier totalitarisme

Wanneer mensen roepen om politieke actie realiseren zij zich vaak niet dat de wetten impact hebben op echte mensen. Het steunen van een verbod op islamitische zwemkleding uit ‘veiligheidsoverwegingen na een periode van dodelijk islamitisch extremisme’ is gevoelsmatig ver verwijderd van de realiteit van een in Toulouse geboren en getogen moeder van twee. Maar het was deze vrouw die in het bijzijn van haar jonge kinderen werd gedwongen zich uit te kleden, terwijl omstanders haar toeriepen dat ze ‘naar huis’ moest gaan.

Natuurlijk is er niemand die gelooft dat het weren van boerkini’s de publieke veiligheid vergroot. In werkelijkheid dient het boerkiniverbod als koren op de molen van ISIS, die de stigmatisering van alle moslims mooi kan aanwenden om gematigde moslims te overtuigen van de kwade intenties van het Westen. Dit toont aan dat de politici die stoere taal uitslaan en links en rechts symboolpolitiek doorvoeren niet zozeer geïnteresseerd zijn in publieke veiligheid als in hun eigen populariteit. Met de voortdurende noodtoestand en de steeds irrationelere wetgeving om de vox populi te bedienen is Frankrijk snel op weg naar een seculier totalitarisme.

De Franse overheid gebruikt de terreurdreiging om haar burgers dusdanig te terroriseren dat zij steeds verder escalerende schendingen van hun rechten en vrijheden accepteren. Sinds de schietpartij bij Charlie Hebdo breidt Frankrijk zijn counter-terrorisme-maatregelen bij iedere aanslag verder uit. Na de reeks terreuraanslagen in Parijs vorig jaar november is het land in een voortdurende noodtoestand geweest. Nadat deze zomer een vrachtwagen zich in de menigte aan de Promenade des Anglais baande was het dan ook niet de vraag of maar hoe gretige politici ditmaal de ‘veiligheid’ zouden vergroten. De noodtoestand maakte massasurveillance, arrestaties, ‘administratieve huiszoekingen’ (oftewel invallen) zonder bevelschrift en huisarrest van verdachten al mogelijk. Zonder Frankrijk in een dictatuur te veranderen kan er simpelweg niet veel meer gedaan worden om terrorisme te voorkomen.

Tot het boerkiniverbod.

‘Geconfronteerd met provocatie moet een natie zichzelf verdedigen.’ De Franse socialistische premier Valls gebruikte sterke taal tegen reporters die hem vroegen naar het boerkiniverbod. Volgens hem is het dragen van een boerkini ‘niet compatibel met de waarden van de Franse Republiek.’ Opmerkelijk genoeg verandert wat wel en niet compatibel is met de waarden van de natie net zo vaak en drastisch als de publieke opinie. Dit geldt in het bijzonder voor het principe van seculariteit, of laïcité. Frankrijk had al een vrij vergaande interpretatie van de scheiding tussen kerk en staat. Na 2004 zijn alle religieuze symbolen verbannen uit publieke schoolgebouwen. De wet, die niet toevallig werd doorgevoerd na 11 september, was een poging sluiers en hoofddoeken te verbieden zonder al te opzichtig de gelijkheid voor de wet te schenden. Een decennium later is alle pretentie weggevallen.

Het tegengif voor massahysterie is het particuliere geval

Het is één ding om het principe van religieuze neutraliteit toe te passen op ambtenaren. Het dwingen van burgers zich te voegen naar een door de overheid in het leven geroepen interpretatie van ‘goede zeden en secularisme’ grenst echter aan tirannie.

Het enige middel tegen de politieke hysterie is de angstige massa te confronteren met de schade die de ad hoc wetgeving toebrengt aan het leven van medemensen. Om de lokroep van machtswellustige politici te weerstaan moeten mensen veel meer foto's zien van vrouwen zoals Siam die worden lastiggevallen door agenten. Het tegengif voor massahysterie is het particuliere geval. Zien hoe de rechten van het individu worden geschonden in naam van het algemeen belang doet mensen beseffen welke lelijke realiteit schuilgaat achter mooiklinkende veiligheidsmaatregelen. In Frankrijk, waar steden aan de rand van een burgeroorlog staan over de boerkinikwestie, kan dit besef niet snel genoeg komen.

Gerelateerde artikelen
Reacties
Nog geen reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven