Wikimedia Commons

Opium voor het volk

Over het algemeen is er consensus over wat de meest invloedrijke en grote godsdienst kan zijn geweest. Vaak wijst men dan naar het hedendaagse christendom als de godsdienst die de meeste volgelingen en dus de meeste invloed op de wereld kent. Toch is er een religie die nog veel meer aanhangers heeft dan de vele miljoenen christenen op aarde, een religie die zijn oorsprong in het begin der tijden vindt en in vele vormen voorbij is gekomen, namelijk het zogeheten statisme.

Statisme lijkt in vele opzichten op religie, maar wijkt ook in vele opzichten af.

Statisme lijkt in vele opzichten op religie, maar wijkt ook in vele opzichten af. De volgelingen van het statisme variëren van stroming, ofwel politieke kleur, die hun eigen heiligen kennen, namelijk politici en zelfs heilige geschriften in de vorm van constituties. Al deze stromingen verschillen van inhoud en variëren van communisme tot minarchisme, van socialisme tot liberalisme, maar allemaal hebben zij één ding gemeen, namelijk een geloof in de goedheid en alwetendheid van de staat en daarbij de regering. Het statisme heeft daarbij zijn eigen heiligen of iconen, zoals 'Vadertje Drees,' de man die ons eigenhandig uit de armoede geholpen heeft. Of wat te denken van de eerste zwarte president van Amerika? Toen Obama zijn ambt besteeg, werd hij ontvangen als een Messias die niet alleen Amerika, maar ook de hele wereld uit het slop zou trekken. De parallellen met Jezus Christus zijn dan ook niet ver gezocht, waardoor hij door zijn fans zelfs vrij doeltreffend als ‘Black Jesus’ werd beschreven. Wellicht bedoeld als grapje, maar een vrij treffende analogie. Het blijft niet bij het vereren van politici als redders van de mensheid, want de constitutie van een land wordt vaak de hemel ingeprezen alsof het dé instructies zijn voor het leven in dit land. Men zegt wel dat de bijbel het belangrijkste boek in Amerika is, maar een paar bladzijdes die met elkaar de bouwstenen van de samenleving zijn, worden daar als richtlijn voor het leven gehanteerd. Met name omdat zij opgesteld zijn door de Founding Fathers, die ook intussen heilig zijn verklaard.

Dat sommige stromingen liever een kleine regering zien en andere stromingen liever een grote, doet ook niet minder af aan het feit dat men redeneert vanuit de notie dat wij als mens teveel fouten kunnen maken in ons leven - en dat sommige zaken niet buiten de regering mogen worden geregeld of sterker nog: niet moeten worden geregeld.

Men zou hier eens grote vraagtekens bij moeten zetten, want wat rechtvaardigt de notie dat wij voor bepaalde vraagstukken in dit leven een regering nodig hebben? Als wij in de natuurwetenschappen ergens op vastlopen en geen helder en duidelijk antwoord kunnen formuleren, dan zijn veel streng religieuze mensen geneigd om dit probleem op te lossen door God in te vullen op de lege plekjes. Weten wij niet wat een bepaald proces bewerkstelligt? Dan zal dit wel het werk van God zijn. Terwijl met name atheïsten en ook vele religieuze mensen dit van de hand zullen wijzen, maken zij wel dankbaar gebruik van dezelfde manier van redeneren wanneer het op de overheid aankomt. Als er ergens een probleem ontstaat dat niet onmiddellijk opgelost kan worden tussen twee partijen, zal de overheid er tussen springen. Wie anders dan de overheid zou namelijk criminaliteit kunnen aanpakken, de economie aansturen of onze samenleving moreel hoog kunnen houden? Is er ergens een probleem? Dan zal de overheid het reguleren en er zoveel mogelijk taxatie uithalen. Wat dan nog veel meer voorkomt, is dat de overheid een monopolie ergens op zet en het anderen verbiedt zich er mee te bemoeien. De overheid zorgt hierdoor echter altijd dat creativiteit geremd wordt. Wij hebben als samenleving vanaf dat moment namelijk niets meer te zeggen over bepaalde onderwerpen en vrijwillige uitwisseling wordt op zo’n moment verboden middels de wet, tenzij we de juiste vergunningen hebben. Van vrijwilligheid is dan geen sprake meer.

Op sommige momenten treedt de overheid op als de Spaanse inquisitie en zet tegenstanders achter slot en grendel, wanneer de wetsovertreding ogenschijnlijk ernstig is. Denk aan de arrestaties van zogenaamde dissidenten in communistische landen, maar ook klokkenluiders als Snowden die bepaalde misstanden van de overheid aan de kaak stellen. Als wij echter niet onmiddellijk met elkaar iets kunnen bewerkstelligen, wil dat nog niets zeggen over de rechtvaardigheid van dit ingrijpen. Men kan stellen dat dwang en geweld juist zijn wanneer er een maatschappelijk probleem is, maar in hoeverre valt dit, zeker vanuit historisch perspectief, te rechtvaardigen? Als we kijken naar samenlevingen die vooral handelden vanuit de notie dat grootschalig gebruik van dwang en geweld noodzakelijk is en die vergelijken met samenlevingen die meer ruimte lieten voor de burger, dan zien we dat de gewelddadige samenleving het op den duur niet lang volhoudt, zoals het strijdtoneel van het communisme tegenover het kapitalisme tijdens de vorige eeuw.

Is er ergens een probleem? Dan zal de overheid het reguleren en zoveel mogelijk taxatie uithalen.

Mag het dat we zomaar dingen via de overheid aan elkaar opleggen, enkel omdat we in de tussentijd nog geen concrete oplossing hebben gevonden? Voor sommigen onder ons telt alleen het doel op zich, welke methodes we daarvoor gebruiken doen er niet toe, maar daarbij wordt de waarde van vrijheid zwaar overschat. Vrijheid geeft ons namelijk wel de mogelijkheid om met elkaar tot een oplossing te komen, zonder dat we daar direct dwang en geweld bij hoeven te gebruiken. In plaats van ons te laten leiden door de overheid, kunnen wij met elkaar als individuen op zoek naar een oplossing die tot stand kan komen door dialoog, door vrijwillige uitwisseling van ideeën. Niet een voorgekauwde oplossing die in een constitutie staat of door onze politici gepredikt wordt en onder dreiging van straf aan ons wordt opgelegd, maar een oplossing waar we vrijwillig aan kunnen werken. Samen naar oplossingen in de maatschappij en het leven in het algemeen zoeken is iets fantastisch, mits het via voluntaire wegen gebeurt. Gebeurt dit echter in naam van de almachtige staat, onder dreiging van geweld, dan kan daar niet veel goeds uit voortvloeien en zullen wij ons als mens niet verder ontwikkelen.

Gerelateerde artikelen
Reacties
5 Reacties
  • Moet de staat dan maar afgeschaft worden? Vooruit, op jouw leeftijd mag je er nog dergelijke autistische gedachte-experimenten op na houden - de enige reden dat je een podium krijgt is natuurlijk ook dat niemand je serieus neemt - , maar als je over een paar jaar nog voet bij stuk houdt, zou je een enkeltje Somalie kunnen overwegen.

  • Je bent je er van bewust dat Somalië een centrale regering heeft?

  • Helaas, ik heb er zojuist kennis van genomen dat het libertarisch paradijs reeds in 2006 de deuren heeft moeten sluiten. Maar het waren mooie jaren!

  • En je weet ook dat Somalië daarvoor een communistische regering heeft gehad die alle vrijheden van de burger afpakte? Om nog maar te zwijgen over het feit dat tribalisme de meest eenvoudige vorm van overheid is?

  • En ouderlijk gezag, is dat ook een overheid? In het gunstigste geval kan de mens, gegeven het kromme hout waar hij uit gesneden is, opgevoed worden tot een vorm van quasi-zelfstandigheid, maar alles binnen de lijnen uitgezet door een al dan niet zichtbare leviathan. Onderworpenheid is de sine qua non van het leven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven