deFusie organiseert sinds 2013 een tweemaandelijkse filosofische talkshow, waar ideeën worden geboren, in de Stadsschouwburg Amsterdam. We ontvangen twee (soms drie) jonge denkers en één gevestigd denker, die alle drie hun nieuwe en spannende ideeën de wereld in blazen. De sprekers worden afgewisseld door intellectueel fastfood onder andere verzorgd door de helden van Propria Cures en een intermezzo in de vorm van een column, cabaret, muziek of een live tekenaar.

Binnenkort:

de Idee #17 vindt plaats op 23 november in de Stadsschouwburg te Amsterdam. Hoofdgast van de avond is Elma Drayer en het thema is 'Opinie'. Meer informatie volgt snel!

Verleden tijd:

de Idee #16: 'Discipline'

Op 7 september begon een nieuw seizoen van De Idee. Hoofdgast van de avond was voormalig ‘denker des vaderlands’, Marli Huijer! Deze editie vond plaats in het Volkshotel.

Waar ’discipline’ lange tijd gold als een vies woord, lijkt ons dagelijks bestaan er inmiddels van te zijn doordrongen. Bootcamps, cv-building, vegan dieetvoorschriften, honoursprogramma’s, weggooi-regels, dagelijkse meditatie, een extra taal leren, minderen met alcohol, en ga zo maar door. In een maatschappij waar het draait om jouw persoonlijke verdiensten zul je wat over moeten hebben voor een goed uiterlijk, carrière en geluk. Maar hoe zorgen we dat onze 'zelf opgelegde' ambities, verwachtingen en eisen niet met ons aan de haal gaan? Waar ligt de balans tussen discipline en vrijheid?

de Idee op Wijsgerig Festival DRIFT: 'Het vlees is zwak'

Op zaterdag 13 mei presenteerde deFusie een verkorte versie van de Idee als programmaonderdeel van het Wijsgerig Festival Drift in Studio/K. We gingen in gesprek met Tina Rahimy en Dennis van den Auweele en werden gerelativeerd door Propria Cures.

In de westerse geschiedenis van het denken zijn weinig liefhebbers te vinden van ons vlees. Plato sprak over de ’kerker van de ziel’, christelijke denkers noemden haar ’zondig’ en tijdens de Verlichting werd zij gereduceerd tot niet veel meer dan een ’bete machine’; onschuldig maar dom. Volgens de filosoof Gunther Anders had zich als gevolg hiervan een Prometheïsch schaamte van ons meester gemaakt, een verlegenheid over onze eigen functionele inferioriteit ten opzichte van de techniek. Hoe komen we in het reine met deze zogenaamde gebrekkigheid? Is het vanuit ons denken mogelijk lichamelijkheid, en haar mogelijke politieke betekenis, te erkennen?

de Idee #15: 'Verveling'

Terwijl tv programma’s en vloggers zoveel mogelijk enthousiasme en actie in een minuut proppen, lijken kijkers en lezers evenredig sneller verveeld af te haken. Zijn we bang geworden voor verveling? Walter Benjamin schreef dat ‘verveling voor de geest is, wat slaap voor het lichaam is’. Komen we tegenwoordig nog wel aan verveling toe? Of is de continue stroom van activiteiten en drukte wellicht juist een vorm van verveling?

Filosoof en tevens onze hoofdgast Awee Prins wordt de 'filosoof der verveling' genoemd. En niet geheel ten onrechte, Prins schreef eerder het boek 'Uit Verveling'. Hij stelt dat de verveling de onderdrukte grondstemming is van deze tijd, waarin ons weliswaar alles ter beschikking staat, maar eigenlijk niets ons nog werkelijk raakt. Voor mensen die stellen zich nooit te vervelen, had Prins 4 verklaringen: 1. Ze liegen. 2. Ze zijn dom. 3. Ze lijden. 4. Ze leven. Jonge denker Maarten Bos, naar eigen zeggen 'vervelingsfetisjist', schreef zijn afstudeerscriptie (Alwéér een analyse van ‘Waiting for Godot’) over verveling in relatie tot het theater. Conclusie: als je lang genoeg wacht, dan zal het vervelende altijd, op een vreemd moment, ophouden vervelend te zijn. Arthur Berkhout probeert via filosofie iets te begrijpen van onze neoliberale wereld. Zijn ad hoc adagium: verliefden en activisten vervelen zich niet! Onze laatste jonge denker Thomas Heij besprak de 'toestandsverveling', ook wel genaamd 'existentiële verveling'. Hij pleitte ervoor om existentiële verveling te accepteren als iets menselijks. Netflix het niet weg!

Geëngageerd, scherp en bevlogen: cabaretier Tom Lash ging verveling met woord en zwaard te lijf. En wederom was er weer een column van de helden van Propria Cures. Daan Mulder besprak de film Patterson: "Een 118-minuten lange haiku".

de Idee #14: 'Impact'

De kunstwereld is er dol op, van de wetenschap wordt het verwacht, goede doelen willen bewijzen dat ze het hebben. IMPACT was het thema van de Idee #14. Hoe weet je of je impact hebt? Is de impactfactor voor wetenschappelijke publicaties een goede maatstaf? Maar ook: wat betekent de deeleconomie voor steden als Berlijn en Amsterdam. En welke gevolgen hebben de enorme vluchtelingen (toe)stroom naar Nederland en Europa? 

Hoofdgast van de avond Haroon Sheikh (filosoof, politicoloog, schrijver) schoof aan tafel om te spreken over ‘De opkomst van het Oosten’. Dit is tevens Sheikhs nieuwe boek waarin hij de economische en geopolitieke veranderingen, die op de Euraziatische vlakte plaatsvinden, onderzoekt. Sheikh besprak de onrust in het Midden-Oosten en de economische opkomst van China. Conclusie: we bevinden ons in een wereld in transitie waarin moderniteit en traditie botsen. Met jonge denker Tamar de Waal (politiek filosoof) spraken we over de ethiek van migratie, inburgeringsvereisten en democratisch burgerschap. Ze publiceerde op deFusie. Zahra Runderkamp, onze tweede jonge denker, is geïnteresseerd in de rol die jongeren kunnen spelen in de Europese politiek. Hoe kunnen jongeren eigenlijk (politieke) impact hebben, vooral als ze als 18-minners nog niet mogen stemmen?

Deze editie schoven niet alleen twee nieuwe denksterren aan tafel tijdens de Idee, maar er verscheen ook een nieuw gezicht aan de andere kant van de tafel: Isabella Vos nam het presentatiestokje over van Sicco de Knecht! Deze editie maakte zij haar debuut als nieuwe presentatrice van De Idee, en ging samen met Jantine Derksen op zoek te gaan naar impact in de breedste zin van het woord.

Tussen alle ideeën door bracht cabaretduo de Fransse Eijkel wat luchtigheid in de avond (winnaar van de Publieksprijs van het Amsterdams Kleinkunst Festival 2016). Illustrator Mathilde Bindervoet vertaalde de avond live naar beeld (zie hier het resultaat!). En zoals altijd was er weer intellectueel fastfood verzorgd door de helden van Propria Cures.

banner-facebook-impact

de Idee #13: 'Geluk'

Tijdens de 13e editie van de Idee tarten we het lot met het thema: Geluk. Kunnen we geluk zelf afdwingen, of kun je gelukkig zijn leren? Heeft een filosoof een gelukkige inval, of is het jarenlang hard werken? Laat het Higgs-boson zich sowieso vinden, of is het een kwestie van geluk? Drukken we geluk te veel uit in economische factoren of onderschatten we wat welvaart kan doen voor de volksgezondheid? Identificeer je jezelf met de gelukkige huisvrouw, een Guus Geluk of geloof je juist in de kracht van de Donald Ducks? Bestaat er eigenlijk überhaupt zoiets als pech en geluk?

Teun van de Keuken schoof bij ons aan tafel als gevestigd denker van de avond. Als genadeloos onderzoeksjournalist en bedenker van talloze televisieprogramma's die ons op de waarde van de spullen om ons heen wijst, konden wij ons geen betere gast voorstellen. Maar wat drijft hem eigenlijk zelf, wat is zijn definitie van geluk? Met jonge denker Ger Post onderzochten we wat een sporter succesvol maakt. Bestaat er zoiets als een winnaarsmentaliteit en valt deze aan te leren? Ofwel, maak je je eigen geluk of moet je gewoon een beetje geluk hebben? Volgens onze andere jonge denker Else Boer wordt er in het onderwijs te weinig aandacht besteed aan het leven dat leerlingen na hun opleiding gaan leiden. Waarom geen aandacht voor geluk?

Natuurlijk was er ook deze editie weer wat intellectueel fastfood verzorgd door de helden van Propria Cures. Sabine en Charlotte van Hun Speelt brachten aan de hand van liedjes een weergaloos charmant intermezzo.

13062996_1262658303752175_2145227874545231369_o

de Idee #12: 'Hype'

Op woensdag 30 maart presteerden deFusie en SSBA Salon de twaalfde, (ontzettend) uitverkochte editie van de Idee. Gevestigd denker van de avond voor deze 12e editie was programmamaker, ex-politicus en publicist: Femke Halsema!

Flippo’s, de ice-bucket-challenge, ‘planking’, en Sonja Bakker: allemaal hypes die even snel opkwamen als ondergingen. Maar er zijn ook minder onschuldige hypes: denk aan de berichtgeving rond asielzoekers, de angst voor het terrorisme of de kandidaat voor het Amerikaans presidentschap. Wat weten we eigenlijk over hypes? Wat valt er te weten over hypes? 

Femke Halsema was jarenlang het boegbeeld van GroenLinks en bracht haar politieke memoires uit in de vorm van haar politieke autobiografie “Pluche”. Halsema maakte een documentaire-serie over vrouwen in de islam, is onder andere voorzitter van Stichting Vluchteling en Soa Aids Nederland en publiceert regelmatig in kranten en tijdschriften, waaronder de Correspondent. Jonge denkster Julia Rijssenbeek wees ons op het ontstane crisisgenre in de berichtgeving over belangrijke onderwerpen. Een internationaal probleem in de financiële sector wordt bijvoorbeeld omschreven als een bankencrisis. Volgens Rijssenbeek is dit een zeer geladen en sturende term en leidt dit tot een algeheel beeld van een crisis dat absoluut niet op oplossingen gericht is. Allard Amelink verbaast zich over een groot verschil in bestuurlijke praktijk op lokaal en nationaal niveau. Hij stelde dat de Haagse politici te opportuun en makkelijk ‘opgeven’ en vindt dan ook dat het ‘ontbindingsrecht’ van het kabinet afgeschaft moet worden. De ideeën werden afgewisseld met columns van Daan Doesborgh van Propria Cures en Thomas Muntz, onderzoeksjournalist met een achtergrond in de filosofie en politicologie. In zijn column sprak hij over de hype die de Amerikaanse verkiezingen zijn geworden. Met speciale aandacht voor de kopstukken van het moment.

12728876_1200089493342390_5138302046783962397_n

de Idee #11: '(Schijn)heilig'

Moeten we schoppen tegen de heilige huisjes, ageren tegen de overvloedige kerstdiners en de loze beloftes van politici? Hoe schijnheilig zijn de speeches van wereldleiders over democratie en tolerantie? Hoe zuiver op de graat zijn we zelf eigenlijk? Of zijn we te cynisch, en moeten we juist weer eens ergens in gaan geloven? Tijdens de Idee #11 op 14 januari in de stadsschouwburg was het thema (Schijn)heilig.

Gevestigd denker van de avond was wetenschapshistoricus en wetenschapssocioloog Trudy Dehue. Zij stelde dat wetenschappers vaak besluiten nemen óver ons, maar nooit mét ons. Daarnaast presenteren wetenschappers vaak alleen de conclusies van hun onderzoek, terwijl het belangrijker is om te weten hoé deze onderzoeken tot stand gekomen zijn. De eerste jonge denkster van de avond was Bastiaan Rijpkema. Hij stelde dat ondemocratische partijen verboden mogen worden als ze de democratie zelf in gevaar brengen. Wat is (on)democratisch? En hoe verbied je in vredesnaam een partij? Dat bespraken we met hem. Isabelle van Raab van Canstein is strafpleiter in Amsterdam en kwam met een pittige boodschap: het tolerante Nederland is helemaal niet zo tolerant. Het ideaal van een gemengde samenleving met respect voor iedereen is een mooi verhaal, maar de praktijk is weerbarstiger. Daniel van Duijn verbrak tijdens deze avond de mythe dat het enige belangrijke in het leven succes is. En dat is niet het enige, van Duijn bepleitte dat deze drang naar altijd meer erkenning ook verstrekkende en soms gevaarlijke gevolgen heeft. Is het tijd voor een drastische verandering van ons mensbeeld? Propria Cures voorzag de avond van een column.

12487090_1178321725519167_4693971246894927970_o

de Idee #10: 'Nep'

We hebben het dan misschien wel over De Nieuwe Economische Politiek van Lenin, over ‘gewoon lekker jezelf zijn’ en de authenticiteitsgekte, over net echt en puur natuur, over rechte komkommers en de aroma-industrie, over het huidige beeld van de vrouw en neptieten, over virtual reality en de hyperrealiteit, over manipulatie en artificiële intelligentie. Maar wat betekent ‘nep’ nou eigenlijk?

'Nep' was het thema van de Idee in de Stadsschouwburg van Amsterdam op donderdag 17 september. Hoofdgast tijdens deze avond was datajournalist Dimitri Tokmetzis. Hij is gespecialiseerd in privacy, technologie en surveillance en sprak over het ontmaskeren van de werkelijkheid doormiddel van data. Kan dat eigenlijk? Jonge denker Mea de Jong is recent afgestudeerd documentairemaakster aan de Nederlandse Filmacademie. Haar afstudeerdocumentaire If Mama Ain't Happy Nobody's Happy viel velen malen in de prijzen en draaide onder andere tijdens IDFA. Mea besprak tijdens deze avond de vraag: wat is er echt en nep in documentaire? Job Harms promoveert aan de Erasmus School of Economics. Hij doet onderzoek naar gedragseconomische vraagstukken, zoals het effect van de bankierseed in Nederland, en het gebruik van technologie door ondernemers in ontwikkelingslanden. Hij keek met ons naar de 'echtheid' van cijfers in media omtrent gelijkheid. Aron Friedman is DJ en was lang hoofdredacteur van muziekplatform THUMP. Hij gaf speciaal voor ons een muzikaal college over echtheid binnen de danceindustrie. Pietje maakt voor Jantje een nummer, zodat Jantje daar beroemd en rijk mee kan worden – is dat voor-de-gek-houderij? Propria Cures voorzag de avond van een column. Meike Hannah van den Bongaardt bracht de avond in beeld, de tekeningen kun je hier bekijken.

11960280_1100110636673610_2715326816953363645_n

de Idee #9: Motief

Op donderdag 11 juni presenteerden deFusie en SSBA Salon de negende editie van de Idee. Het thema van De Idee #9, in het kader van de voorstelling Der Untergang der Nibelungen, was: MOTIEF! Met een verscheidenheid aan expertises aan tafel, gingen onze gastheer en gastvrouw van de avond Sicco en Jantine op zoek naar motieven in de breedste zin van het woord. Welke motieven liggen ten grondslag aan ons handelen, kunnen we überhaupt onze motieven wel herleiden en hoe zit het met de motieven van een ander?

We verwelkomden de volgende gasten: Linda Polman is onderzoeksjournalist en schrijver en de gevestigd denker van de avond. Zij sprak over haar zojuist verschenen boek Death Row Dollies en haar eerder verschenen boeken rondom humanitaire hulp en interventie in conflictgebieden. Erik Ex is historicus en plaatste IS in historisch perspectief. Is IS te vergelijken met eerder religieus fundamentalisme? Tim Vis, strafrechtadvocaat bij Spong Advocaten, ziet met lede ogen aan hoe het Nederlands strafrecht, dat van oudsher niet kijkt naar motieven, steeds meer ruimte biedt om op basis van beweegredenen iemand te veroordelen en niet slechts op daden. Waar komt deze ‘on-nederlandse’ trend vandaan en brengt het gevaren met zich mee? Michiel Zupec, is tenor en musicoloog en nam ons tijdens de vorige editie van de Idee mee naar de wereld van Bach. Tijdens deze editie gaf hij een luchtige lezing, tot zover dat mogelijk is, over de ware revolutie in de klassieke muziek die Wagner heet. Jori Stam, schrijver en publicist, droeg een stuk voor uit zijn zojuist verschenen debuutbundel Een Volstrekt Nutteloos Mens. Menah legde de avond in tekeningen vast, die kun je hier bekijken.

11295892_999374326740841_6655433751572359234_n (1)

de Idee op Wijsgerig Festival DRIFT

25 april vond de negende editie van Wijsgerig Festival DRIFT plaats in de Brakke Grond in Amsterdam.  Een avond vol lezingen, debatten, kunst en cultuur met het thema 'De chaos tegemoet'. Waar liggen de grenzen van waarheid, kennis en moraal? En vooral, wat ligt er voorbij die grenzen? Roekeloos of veelbelovend, onbevreesd of hoopvol: DRIFT zal dit jaar verder gaan dan ooit tevoren. Dit jaar gaat DRIFT de chaos tegemoet. De Idee was ook aanwezig de 25ste!

10991655_10153159882216789_1395401003467801993_o

de Idee #8: Transitie

Niets blijft hetzelfde, de wereld is immer in beweging en wij bewegen mee. Zijn we overweldigd door de weg die voor ons ligt, of groeit ons enthousiasme bij de eindeloze mogelijkheden? Zitten we bovenop de verandering, of lopen we er achteraan? Technologische vooruitgang, een dreigend tekort aan drinkwater, een tweede seksuele revolutie – wat staat ons te wachten?

Hoofdgast op donderdagavond 2 april was Herman Philipse, hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit van Utrecht en publicist in onder meer het NRC Handelsblad. De jonge denkers tijdens De Idee #8 waren Shannon Spruit, bezig met proefschrift filosofie van technologie, muziek wetenschapper Michiel Zupec, en Rutger Beekman, consultant en onderzoeker op het gebied van transport en mobiliteit. Op 2 april schoven de drie denksterren aan tafel bij presentatieduo Sicco de Knecht en Jantine Derksen om het te hebben over respectievelijk de ethische problemen die veroorzaakt worden door het spreken over nanotechnologie als geheel, de transitie die gaande lijkt te zijn in de beleving van de Matthäus Passion en de problemen rondom klimaatverandering.

11080830_963470630331211_6292250582834060401_o (1)

de Idee #7: Klasse(n)

Leven we in een klassenmaatschappij, en wie is dan de elite? Groeiende ongelijkheid en een slinkende middenklasse, wat zegt dat nu eigenlijk? Welk nut heeft categorisatie, in de wetenschap en in de maatschappij? En hoe staat het met de klassen waarin leerlingen en studenten worden opgeleid? Doen we terecht aan hokjesdenken of is het tijd om wat muren af te breken? Dagobert Duck-taks, vrouwenquotum of MOOCs, welke richting moeten we op?

De jonge denkers van de avond waren: Tivadar Vervoort (woordvoerder Humanities Rally), Sander de Folter (basisschooldocent) en Charif Mews (lijsttrekker Piratenpartij NH). Alledrie hebben ze prikkelende pitches ingestuurd en Sicco de Knecht en Andrea Speijer-Beek hebben ze eens goed ondervraagd over respectievelijk de toekomst van de alfastudies, het falende onderwijsbeleid en de invloed van technologie op de democratie.

Gast van het eerste uur, professor Meindert Fennema (politicoloog, UvA) was de gevestigd denker van de avond. Hij is expert op het gebied van de (bestuurlijke) elite van Nederland. Het cabaret werd verzorgd door Ewout en Jasmijn.

10933748_931671280177813_1401844272840428050_n (1)

de Idee #6: Privé

Het tweede seizoen van de Idee begon 29 oktober 2014 met als hoofdgast Dirk Poot, de woordvoerder van de Piratenpartij. Het thema van deze 6e editie was ‘Privé’. De drie jonge denkers waren Jeroen van Raalte (historicus en journalist), Shona Kalkman (PhD-studente medische ethiek) en Pieter Rogaar (IT adviseur bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie). De ideeën werden afgewisseld met een filosofische quiz en met een column van onze eigen Thomas Hogeling.

banner #6

de Idee #5: Pop

Aflevering vijf vond plaats op donderdag 12 juni 2014. Te gast waren essayist en NRC-columnist Bas Heijne. Daarnaast schoven jonge denkers Karsten Meijer, Jan-Jacob Blussé en Francisca Wals aan. Comedian van de avond was Stefan Pop. En dat was ook het thema: Pop.

banner

de Idee #4: Experiment

Aflevering vier vondt plaats op vrijdag 2 mei 2014. Het thema was 'experiment' en te gast was onderzoeksjournalist Marcel Metze (De Groene Amsterdammer, De Onderzoeksredactie). Daarnaast schoven Emmeke Aarts, Ries Kamphof en Tamar de Waal aan. Het cabaret werd verzorgd door Matroesjka.

banner de idee #4

de Idee #FN: Toekomst

Tijdens de Filosofie Nacht/G8 van de Filosofie, op 18 april 2014, vindt in de Beurs van Berlage een speciale editie plaats van De Idee. Te gast zijn Linde van Schuppen, Thomas Muntz en Andrea Speijer-Beek.

banner-de-idee-#FN

deFusie live: De beste staat die we nooit gehad hebben

Tijdens wijsgerig festival Drift, op 12 april 2014, is er een deFusie live. Aan het woord komen Thomas Muntz en Andrea Speijer-Beek en zij vertellen over de stand van de staat. Host van de avond is Ko van 't Hek

debestestaatdiewenooitgehadhebben

de Idee #3: Oorlog

De derde aflevering was op 25 februari 2014. Het thema was, precies 100 jaar na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog: 'oorlog'. Te gast was NRC-columnist en voormalig hoogleraar Marc Chavannes. Daarnaast schoven Ger Post, Liesbeth Schoonheim en Machteld Zee aan. Peter Pannekoek was de comedian.

SSBA_deidee_25022014_banner-fixed

de Idee #2: Mania

Aflevering twee vond plaats in december van 2013 en stond in het teken van 'mania'. Te gast waren de Denker des Vaderlands, René Gude en jonge denkers Rik Peters, Micha Heilbron en Doortje Smithuijsen. De comedian was deze avond Stefan Pop.

deidee2

de Idee #1: Failliet

De eerste aflevering was op 31 oktober 2013, had als thema 'failliet', en had onder andere emeritus hoogleraar politicologie Meindert Fennema te gast. Daarnaast schoven de jonge denkers Jordy de MeijNura Rutten en Thomas Hogeling aan. De comedian van dienst was Tim Fransen.

deidee_web

deFusie live: Moraliteit in tijden van crisis
Tijdens de Filosofienacht van 2013, waarvan het thema 'Schuld & Boete' was, hield deFusie een talkshow over moraliteit in crisistijd. Aan het woord kwamen Rik Peters, Stijn Bartelink en Eliza de Geus. De host van de avond was Ko van 't Hek.

facebookheaderlive