Wikimedia Commons

De manie van de misverstandvastigheid

Wij lijden collectief aan misverstandvastigheid. We kunnen geluk wel vinden, maar niet door te denken dat er een enkele waarheid is. Ingegeven door het wetenschappelijk wereldbeeld zijn we onze eigen leefwereld gaan zien als een objectieve werkelijkheid, die voldoet aan bepaalde wetmatigheden. Als we maar goed genoeg zoeken naar rationele verklaringen, zo is de veronderstelling, kunnen we deze werkelijkheid kennen. In dit idee schuilen twee problemen.

Allereerst is dit niet waar. Wat de filosofie ons echter leert is dat wij nooit kunnen doordringen tot deze werkelijkheid, zo deze er al is. Iedereen leeft in een schijnwerkelijkheid, onze eigen voorstelling van de werkelijkheid. Alles wat wij weten en willen komt uit onszelf. Dat wij toch bepaalde voorstellingen delen met andere mensen is geen bewijs van een objectieve werkelijkheid, maar hoogstens van een gedeelde schijnwerkelijkheid.

Het tweede probleem is eigenlijk nog veel belangrijker. Omdat wij niet inzien dat we leven in onze eigen voorstelling van de werkelijkheid, maar aannemen dat de werkelijkheid op een bepaalde – vooringenomen- manier in elkaar steekt, geven we de regie uit handen en verworden we tot passieve wezens die niet in staat zijn onze eigen leven vorm te geven. De werkelijkheid staat buiten ons en we berusten erin dat we alleen kunnen trachten deze te kennen. Zij wordt gezien als een gegeven dat we maar mondjesmaat naar onze hand kunnen zetten.

Het ontkennen van een objectieve werkelijkheid is dus helemaal niet treurig en relativistisch, maar een uitkomst.

We leven dus niet alleen in een misverstand, maar deze heeft ook nog eens een negatieve weerslag op de kwaliteit van ons leven. Pas op het moment dat we beseffen dat de werkelijkheid die wij ervaren niet een objectief gegeven is, maar een fictie, zijn wij in staat om de regie in handen te nemen en gelukkiger door het leven te gaan. Het ontkennen van een objectieve werkelijkheid is dus helemaal niet treurig en relativistisch, zoals wel eens wordt gedacht, maar een uitkomst. Als je in je eigen voorstelling leeft, en je bent jezelf hiervan bewust, dan krijg je wel vat op de wereld en word je heer en meester van je eigen geluk.

Dit veronderstelt wel dat we op een andere manier met onze emoties moeten omgaan. Emoties zijn op zichzelf niet verkeerd. Het is pas op het moment dat men deze met het verstand begint te rationaliseren dat de problemen beginnen. De Stoïcijnen begrepen dit maar al te goed. Pas door je emoties te doorleven en hier geen diepere verklaring voor te zoeken kan men met zichzelf in het reine komen.

We moeten, met andere woorden, onze mindset onder controle krijgen en ons humeur gaan managen. Als we inzien dat de werkelijkheid een fictie is, kunnen wij hierin ook veranderingen aanbrengen en onze stemmingen sturen.

Pas als we loskomen van onze misverstandvastigheid zijn wij in staat om een ‘echt’, volwaardig en gelukkig leven te leiden.

Gerelateerde artikelen
Reacties
1 Reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven