Flickr / Tjebbe van Tijen

De vernietiging van menselijk kapitaal

Men zegt wel eens dat de uitvinding van de telefoon, het vliegtuig en het Internet ervoor hebben gezorgd dat we nu in een kleine wereld leven. De colleges die ik online volg worden aan MIT gegeven, de collega's waarmee ik via Skype overleg zitten in Tel Aviv, de proefpersonen voor mijn onderzoek rekruteer ik middels Mechanical Turk in India en de producten die ik koop worden in Zuid-Korea geproduceerd. De wereld mag dan ruimtelijk gezien ongeveer even groot zijn gebleven, het gemak waarmee communicatie, kapitaal en informatie zich door diezelfde ruimte verspreiden is ontzettend toegenomen.

Er is echter één product dat te midden van deze toenemende mondialisering niet beweeglijker is geworden, en waarvoor zelfs in toenemende mate beperkingen worden opgeworpen om de verspreiding ervan zo veel mogelijk te belemmeren: het menselijk lichaam. Wanneer men van een minder naar een meer bedeeld deel van onze `Global Village' wil reizen vindt men ineens een Sherif of zijn pad.

In de praktijk lijden de nationale beperkingen met betrekking tot de beweeglijkheid van menselijk kapitaal tot allerlei problemen. Zo doorlopen in Nederland 13.000 mensen een asielprocedure en verblijven naar schatting enkele tienduizenden mensen op dit moment in de illegaliteit.

Asielzoekers mogen slechts in zeer beperkte mate deelnemen aan het arbeidsproces en mogen meestal geen scholing volgen. Het huidige asielzoekersbeleid lijkt erop gericht om deze mensen zo veel mogelijk te weerhouden van een zinnige invulling van hun verblijftijd in Nederland. Dit in weerwil van de VVD-tamboerijn dat alles en iedereen productief moet zijn en winst moet maken. Ook deze, schijnbaar het kapitalisme gunstig gezinde, politieke partij laat in de praktijk andere belangen prevaleren boven arbeidsproductiviteit. Je zou kunnen zeggen dat VVD-kapitalisme een internationale markt koppelt aan een nationaal arbeidsbestand.

De gedachte van de media moet zijn geweest dat wanneer procedures correct zijn doorlopen de zelfverbranding van een asielzoeker geen politieke duiding behoeft.

Morgen is het twee jaar geleden dat de asielzoeker Kambiz Roustayi zichzelf in brand stak op de Dam in Amsterdam. Toenmalig minister van Immigratie Gerd Leers liet destijds weten dat in het geval van Roustayi de procedures ‘correct waren doorlopen’. De meeste mainstream media spraken van een 'verwarde man' (o.a. NOS, Telegraaf, Metro), enkele anderen plaatsten hem in het rijtje van de gooier van een waxinelichthouder en de Damschreeuwer (soms onder de term 'Dambrander'). De gedachte van de media moet zijn geweest dat wanneer procedures correct zijn doorlopen de zelfverbranding van een asielzoeker als een eenmalige daad van een eenzame man moet worden gezien en geen politieke duiding behoeft.

Een nieuwe stap in het zo min mogelijk productief maken van de asielzoeker, na het verbieden van werk en opleiding, bestaat uit het bij wet verbieden van reparatiewerkzaamheden aan het lichaam van de asielzoeker. Ook medisch onderhoud is immers een productieverhogende factor alleen aan Nederlanders voorbehouden. Gerd Leers speelde tijdens zijn ministerschap al met het idee om de illegaliteit van vluchtelingen strafbaar te stellen. Dit werd destijds gezien als een knieval van het immer chantabele CDA voor de onzalige wensen van gedoogpartner PVV. Het huidige VVD/PvdA-kabinet heeft dezelfde strafbaarstelling echter in haar regeerakkoord opgenomen en is voornemens deze binnenkort te effectueren. Onder deze strafbaarstelling wordt het verrichten van o.a. medische hulpverlening aan illegalen eveneens strafbaar. En dat terwijl de medische zorg voor asielzoekers op dit moment al te wensen overlaat.

Op het eerste gezicht lijkt het vreemd dat de PvdA een voor zwakke mensen zo schadelijke bepaling heeft uitonderhandeld. Maar de PvdA heeft het laatste decennium een duidelijke ontwikkeling doorgemaakt. Mensen als Wouter Bos en Diederik Samson zijn zo succesvol gebleken in het zich verontschuldigen voor de pre-Fortuyn standpunten van de PvdA dat hun achterban nu niet meer in het verweer komt tegen door de PvdA gesanctioneert PVV-beleid. Je zou kunnen zeggen dat de PvdA, na gedurende de jaren '90 haar ideologische veren te hebben afgeschud, inmiddels de nieuwe veren van het hervonden nationalisme heeft opgeplakt. De internationale heeft zijn rode vlag ingewisseld voor een Nederlands paspoort in dito kleur. Een uitgebreide verzorgingsstaat is immers eenvoudiger te realiseren naarmate er minder mensen aanspraak op mogen maken. Het resultaat is dat het verschil tussen het effectieve asielbeleid van een PVV-, CDA-, VVD- of PvdA-regering nog maar moeilijk is vast te stellen.

Mensen die zichzelf binnen een kapitalistisch systeem nuttig zouden kunnen maken worden nu in opvangkampen en gevangenissen gebroken totdat ze niet meer productief kunnen zijn.

Terug naar Kambiz Roustayi, die in 2001 zijn eerste asielaanvraag in Nederland indiende. Is het legitiem dat de Nederlandse overheid hem een 10 jaar durende correcte asielprocedure liet volgen? Daarover kan men van mening verschillen. Roustayi had voorafgaand aan zijn vertrek uit Iran een universitaire opleiding gevolgd. Het is niet ondenkbaar dat hij vanaf 2001 aan de Nederlandse economie had kunnen bijdragen, eventueel in het verlengde van zijn in Iran opgedane werkervaring en opleiding. Mensen die zichzelf binnen een kapitalistisch systeem nuttig zouden kunnen maken worden nu in opvangkampen en gevangenissen gebroken totdat ze niet meer productief kunnen zijn.

Of men voor of tegen het huidige asielbeleid is moet men zelf weten. Maar de beperkingen op het verplaatsen van het menselijk lichaam, zoals vormgegeven in asielwetgeving, zijn binnen een internationaal kapitalistisch systeem op te vatten als vormen van kapitaalvernietiging en concurrentievervalsing. Wellicht dat de huidige PvdA voor dát argument wel gevoelig zal zijn.


Gerelateerde artikelen
Reacties
Nog geen reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven