Wikimedia Commons

In naam van God

The greatness of a nation and its moral progress can be judged by the way its animals are treated – Mohandas K. Mahatma Gandhi

In het relaas van Eric van Lit tegen het wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren voor een verbod op onverdoofd ritueel slachten herken ik het besef van de problematische kant van onze vleesproductie. De bio-industrie heeft er ondermeer voor gezorgd dat (in ieder geval) de Westerse wereld van een dagelijkse portie vlees kan worden voorzien tegen een zo laag mogelijke kostprijs. Waar voor degenen die de Tweede Wereldoorlog nog hebben meegemaakt elke dag een stuk vlees op het bord een teken mag zijn van welvaart, daagt sinds enkele decennia ook het idee dat er met de grootschalige veeteelt om dit mogelijk te maken veel grondstoffen onnodig verspild worden (we kunnen efficiënter in onze dagelijkse voedselbehoefte voorzien). Ik ben het daarnaast eens met de auteur dat menig consument breindood is gemaakt door de cosmetische stukken vlees in de supermarkt: het is je moeilijk voor te stellen dat wat in dat plastic verpakt zit een week geleden nog vrolijk door de wei dartelde (of waarschijnlijker: treurig door de stal schuifelde). 

...we kunnen niet langer op basis van intelligentie dieren ethisch anders benaderen dan mensen.

Dat ik zojuist menselijke emoties als vrolijk en treurig gebruik bij het omschrijven van de gemoedstoestand van de desbetreffende beesten is bewust: niet dat ik ervan overtuigd ben dat de dieren in kwestie zoals wij emoties ervaren, maar omdat de ontkenning hiervan vaak wordt aangehaald om een kunstmatige grens te plaatsen tussen mens en dier. Dit als rechtvaardiging van de pijn en het leed dat zij mogelijk ondergaan. Al lang hebben filosofen getracht de mens te verheffen uit de natuurtoestand: we zouden de menselijke psyche geenszins mogen vergelijken met die van de dieren. Mensen zijn vele malen intelligenter dan dieren, sociaal en rationeel, we kunnen reflecteren, etc. Echter, het feit dat we met de huidige stand van wetenschap weten dat bijvoorbeeld jonge mensen of gehandicapten een vergelijkbare intelligentie hebben met dieren zoals chimpansees, dolfijnen en varkens stelt ons voor een dilemma: we kunnen niet langer op basis van intelligentie dieren ethisch anders benaderen dan mensen.

Waarom is dat minder mechanisch of 'humaner'?

Daarmee komen we op het onverdoofd ritueel slachten, waarvan de auteur wat mij betreft een te romantisch beeld heeft. Al kunnen we onze jager en verzamelaarsroots niet terugvinden in de mechanische productiewijze van de bioindustrie, zie ik niet hoe de rituele slachting ons weer terug brengt naar de mens van 5000 jaar terug. Immers, ook ritueel te slachten dieren worden gehouden in veestallen en niet opgejaagd op de hei. Als de auteur het filmpje van de Partij voor de Dieren met betrekking tot het wetsvoorstel zou bekijken ziet hij koeien die worden vastgezet in metalen machines zodat ze niet teveel spartelen en moeilijk doen als hun kelen worden doorgesneden. Waarom is dat minder mechanisch of 'humaner'? Totdat de deuren van de veestallen geopend worden en we vervolgens onze speren weer oppakken om achter de vluchtende dieren aan te rennen raakt dit argument kant noch wal. Daarnaast zie ik niet hoe dit ‘offer’ ons stil en bescheiden zou maken aangezien de consumenten van dit vlees zelf vaak geen slagers zijn en dus niet ‘het bloed [hebben] zien vloeien’ zodat zij ‘in elk bloederig detail weer weten hoe het leven werkt’. Verder wijst de auteur er op dat mensen ook pijn lijden en ook dood gaan, derhalve het pijn doen en doodmaken van dieren gerechtvaardigd is. Tenzij de auteur verwijst naar de bloedige rituele slachtingen van sommige terroristische organisaties zie ik niet hoe mensen op dezelfde wijze pijn wordt berokkend als dieren in geval van rituele slachtingen.

Zoals ik eerder stelde is het lastig om op basis van cognitieve vermogens een onderscheid te maken tussen mensen en dieren en op basis daarvan pijn voor dieren te rechtvaardigen. De Partij voor de Dieren is aan de hand van expertvisies die een significante pijn bij rituele slachtingen beschrijven tot het desbetreffende wetsvoorstel gekomen. Het is belangrijk een relevante discussie te voeren over de pijn (en bijvoorbeeld stress) die wij veroorzaken bij dieren in de veeteelt, en hoeverre wij deze kunnen rechtvaardigen aan de hand van steekhoudende morele argumenten. Ik wil iedereen daarbij uitdagen dit niet op basis van het onderscheid ‘mens’ – ‘niet-mens’  te doen. Iedereen verdient namelijk een humane behandeling.

Gerelateerde artikelen
Reacties
1 Reactie
  • Ik kan mij hier veel beter in vinden dan in het verhaal van Eric van Lit. Bedankt Jan 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven