Flickr / pedrosimoes7

Jongeren aan zet; een radicale breuk!

Vandaag deel twee van de kwestie rondom pensioenen.

In mei dit jaar presenteerden de jongerenorganisaties van D66, VVD en PvdA hun eigen plan voor een nieuw pensioenstelsel. De kern van dit voorstel draait om het plan dat iedereen voor zijn eigen pensioen gaat sparen op individuele basis. Dit betekent het loslaten van het huidige stelsel met een grotendeels gegarandeerd pensioen. Het enige dat nu afbreuk kan doen aan opgebouwde rechten is tegenvallende dekkingsgraden, oftewel (potentieel) onvoldoende vermogen bij pensioenfondsen om aan de huidige en toekomstige verplichtingen te voldoen. Dit wordt ook wel een “nominaal” kader genoemd. Binnen het voorgestelde stelsel, of “reëel” kader, staat alleen de inleg vast. Men betaalt pensioenpremies, die worden vervolgens belegd en de opbrengsten daarvan min beheer- en beleggingskosten vormen de basis van de uiteindelijke pensioenuitkering.

Omdat de opgebouwde rechten dus geen gegarandeerd bedrag vertegenwoordigen, maar afhankelijk zijn van beleggingsresultaten, is het probleem van onvoldoende dekking bij fondsen verleden tijd. Ook kan een buitenproportioneel grote oudere generatie ook nooit meer de werkende generatie overvragen, want iedereen teert op zijn eigen centjes. Nu is het zo dat de werkende generatie moet bijspringen om pensioentekorten van de gepensioneerden te betalen, zoals de ingezonden brief van Yvonne Hofs betoogt.

Ook kan een buitenproportioneel grote oudere generatie nooit meer de werkende generatie overvragen, want iedereen teert op zijn eigen centjes.

Nu denk je wellicht “ja, maar dat kan dus ook betekenen dat er weer crisis uitbreekt en er geen geld in mijn pensioenpotje zit!” Dat is waar en daar moet héél goed over nagedacht worden. Op deze manier wordt de oudedagvoorziening van mensen blootgesteld aan de dynamiek van financiële markten. De aanname is dat dit op de lange termijn wel goed komt, maar de maatschappij begint zich langzamerhand af te vragen of de verwachting van nimmer aflatende groei wel juist isen daarmee of de verwachtingen van hoge rendementen wel reëel zijn. Er is echter wel een zekere beveiliging tegen de grootste risico’s in te bouwen. Momenteel worden reële pensioenproducten in Nederland op de markt gebracht via zogeheten Premie Pensioen Instellingen (PPI’s). Het pensioenproduct  van Robeco heeft een ‘lifecycle principe’, wat er op neerkomt dat pensioenspaarders, naarmate ze ouder worden, in minder risicovolle producten beleggen. Wanneer men jong is wordt er bijvoorbeeld veel in aandelen belegd en naarmate men een jaar of tien van het pensioen af zit vooral in staatsobligaties.. Het is ook denkbaar dat mensen zelf bepaalde risicoprofielen kiezen, zodat degenen die dat aandurven mogelijk meer pensioen op kunnen bouwen.

Tot slot moet men goed beseffen dat een omschakeling van het huidige nominale stelsel naar een dat wordt gekenmerkt door een reëel kader, waarin men individueel “spaart” voor zijn pensioen, geen oplossing is voor problemen op de korte termijn. Sterker nog, deze omschakeling kan op de korte termijn juist heel veel problemen opleveren. In Centraal Europa heeft men sinds eind jaren negentig meegemaakt wat die omschakeling kan aanrichten. De tegoeden binnen het reële kader moeten namelijk voor degenen die de overstap maken worden overgeschreven naar de nieuwe individuele rekeningen, waardoor op de korte termijn een flinke “kapitaalvlucht” plaatsheeft in de oude stijl fondsen. Om de hierdoor ontstane tekorten te dekken moet er flink geld worden gestort in de pensioenfondsen “oude stijl”. De eerder genoemde demografische voordelen doen zich verder pas voor op het moment dat de overstappers met pensioen gaan, wat even snel gegokt pas over vijftien à twintig jaar zal zijn. Wat we dus met de overstap naar een reëel stelsel voorkomen is dat we tegen 2030 à 2040 pas echt de pineut zijn als de vergrijzing werkelijk gaat pieken.

Wat we dus met de overstap naar een reëel stelsel voorkomen is dat we tegen 2030 à 2040 pas echt de pineut zijn als de vergrijzing werkelijk gaat pieken.

De overheid lijkt de kwesties rondom de risico’s, in overleg met betrokken partijen, tot zover goed op te pakken. Op dinsdag 1 oktober stuurde staatssecretaris Kleinsma van SZW een brief aan de Tweede Kamer na afronding van gesprekken met deze betrokken partijen, zoals de pensioenfondsen en sociale partners. Kleinsma sprak hierin de voorkeur uit voor een hybride variant die de kenmerken van zowel het nominale als het reële model combineert. Het doel van deze variant is een duidelijk pensioenstelsel dat financiële schokken goed kan spreiden en toch de ruimte geeft voor beleggingen die nodig zijn voor waardevaste pensioenen. De kwestie van overschrijving van pensioenrechten naar een nieuw systeem wordt ook opgevangen in deze hybride variant. Eind november, begin december zal de staatssecretaris de Kamer opnieuw informeren, met als doel de nieuwe wet in te laten gaan op 1 januari 2015.

Zoals beschreven is hervorming van het huidige stelsel hard nodig. Wat echter ook hard nodig is, is dat mensen zich bewust zijn van wat deze hervorming inhoudt. De blootstelling van opgebouwd pensioenvermogen binnen een reëel stelsel aan de kapitaalmarkt is een feit. Dit brengt voordelen met zich mee, demografisch en mogelijk ook financieel, maar zeker ook risico’s. De huidige voorstellen over het aanpassen van de opbouwpercentages binnen het Witteveenkader zijn dus nog maar het begin. Maar ook daar moeten zorgvuldige beslissingen worden gemaakt, want een verschil van 0,5 procent gaat om erg veel geld, gezien het over het inkomen dat je in een leven verdient wordt berekend. Mijn boodschap is dus aan iedereen die zijn pensioenoverzicht nog achteloos in de ringmap duwt: zorg dat je weet wat er speelt en onderneem actie om te zorgen dat de juiste beslissingen worden genomen!

Kijk voor meer informatie op:

www.mijnpensioenoverzicht.nl

www.pensioenfederatie.nl/uw_pensioen

Gerelateerde artikelen
Reacties
Nog geen reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven