Source / fotopedia.com

Mannen versus Supermannen

Voor het geval het u ontgaan is: het is oorlog én het WK is begonnen. En bij beide zijn er regels; sommige dingen mogen wel, en andere dingen, zoals hands en onnodige burgerslachtoffers, niet. Maar in tijden van technologische revolutie, staat het handhaven van spelregels en oorlogsrecht onder zware druk. Het is niet altijd even eenvoudig om te bepalen of er vals gespeeld wordt.

De technologische ontwikkeling gaat kop over kop en zoals altijd brengt nieuwe technologie behalve nieuwe, op het oog onbegrensde mogelijkheden ook nieuwe problemen, nieuwe taal en nieuwe moraliteit. Nu is alleen de snelheid van de ontwikkeling niet bij te benen. De moraliteit blijft achter, en zo ook de nodende oplossingen voor de ontstane problemen.

De technologie maakt nu zulke grote, bizarre stappen dat je zou kunnen zeggen dat we in een volgende fase van de evolutie terecht zijn gekomen. We zijn niet langer een evoluerend, maar een transformerend wezen. Een wezen dat zijn eigen evolutie versnelt door zichzelf niet alleen van vaardigheden en gereedschappen te voorzien, wat dieren ook kunnen, maar dat ook aan zichzelf weet te sleutelen om 'beter' te worden. Dit gebeurde natuurlijk al op medisch en cosmetisch gebied, maar er breekt een nieuwe fase aan. Niet langer genezen we onszelf, of maken we ons ‘mooier’, maar we kunnen van onszelf supermensen maken.

Denk aan een kogelvrije huid, aan telekinese, aan het kunnen horen van kleur. Op het moment lijkt de enige begrenzing onze eigen fantasie; ondertussen zijn er ook robotbijen waardoor we de bevruchting van planten in eigen hand hebben, een apparaat waarmee we tegen muren kunnen opklimmen en onbemande op afstand bestuurde vliegtuigen die bommen werpen aan de andere kant van de wereld.

De mens is niet langer een evoluerend wezen, maar een ‘transformerend' wezen.

Fantastisch natuurlijk dat we zo aan ons kunnen sleutelen, dat we ziektes kunnen overwinnen, dat we ons beter tegen de grillen van de natuur weten te verzetten. We hebben de neiging elkaar te bevechten. Soms is dat leuk, en dat noemen we dan sport. Soms is dat minder leuk, dat noemen we oorlog.

Het mooie aan sport en oorlog is dat er regels zijn. Variërend van buitenspel tot het verbod op landmijnen. Het recht leert ons dat we geen balletjes mogen wachten, niet onder invloed van drugs een berg op mogen fietsen en dat we geen onnodige burgerslachtoffers mogen maken. Deze spelregels komen echter onder druk te staan op het moment dat we aan onszelf gaan sleutelen. Er ontstaan namelijk nieuwe situaties waar nog geen regels voor zijn.

Bijvoorbeeld: een biatleet laat speciale supercontactlenzen inzetten, waardoor hij een bovennatuurlijk zicht heeft. Mag dat? Nee, zou je kunnen zeggen, daarmee verschaft hij zichzelf een oneerlijk groot voordeel bij het schietonderdeel. Maar hoe zit het dan met zijn collega die zijn ogen 'gewoon' heeft laten laseren? Of: een voetballer laat in zijn voorhoofd een plaat zetten waarmee hij harder kan koppen, hoe zit het dan met het laten behandelen van een gewone schedelfractuur? Het antwoord is ogenschijnlijk simpel: er is een verschil tussen medisch en plastisch. Medisch mag, plastisch niet.

Maar de technologische ontwikkelingen maakt de grens tussen medisch en plastisch onduidelijk. Het zal namelijk niet altijd even helder zijn of een ingreep medisch of plastisch is geweest: het één kan voor het ander misbruikt worden - scheur moedwillig je enkelband om er een betere voor terug te krijgen, of het is helemaal niet meer te achterhalen, in het geval dat we aan ons DNA gaan sleutelen.

Hetzelfde geldt voor oorlog: de digitale revolutie maakt ons supermensen, zonder dat het recht daar raad mee weet. De rechtsgeleerden die het oorlogsrecht invoerden konden zich niets voorstellen bij drones, biologische wapens en cyberaanvallen. De digitale revolutie snelt de wetgeving vooruit, technologie gaat zo snel dat regels nauwelijks te maken zijn, laat staan nog te handhaven zijn.

Rechtsgeleerden konden zich niets voorstellen bij drones, biologische wapens en cyberaanvallen.

Waar regels zijn, wordt vals gespeeld. Altijd worden er nieuwe middeltjes gevonden waar je sneller van gaat fietsen die nog niet verboden zijn. En niet zelden wint de partij met de nieuwste technologische vernuften, denk aan de kernbom van Hiroshima, denk aan de klapschaats op de Olympische Winterspelen in Nagano. En de achterliggende krachten en drijfveren om nieuwe technieken en nieuwe middelen te bedenken, laat zich niet indammen.

Rijkere landen met een grotere post voor innovatie en ontwikkeling zijn altijd in het voordeel ten opzichte van de armeren. Een oorlog in Afrika zullen de Amerikanen niet snel verliezen, en Honduras staat niet over een maand met de wereldbeker in handen.

Een strijd tussen mensen met verschillend talent en verschillende instrumenten is weliswaar oneerlijk: tanks versus tweedehands Kalashnikovs is geen eerlijke strijd, en hetzelfde geldt voor Samoa tegen Australië. Echter een strijd tussen mensen en supermensen is daarnaast ook vals, tegen de regels, onwettelijk.

Als we nog niet allemaal toegang hebben tot die technologie en we als soort dus feitelijk een mix zijn van biologische mensen en supermensen, dan kun je op twee manieren met de regels omgaan: of je handhaaft ze en iedereen moet het puur natuur doen, of ze zijn niet te handhaven, en betoog ik, en dan kan je de regels beter opdoeken en het ‘recht van de sterkste’ allesbepalend laten zijn.

En dat is misschien wel zo duidelijk.

Gerelateerde artikelen
Reacties
Nog geen reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven