Flickr / ~Saint

Outsourcen van foltering

In het internationale nieuws verschijnen regelmatig berichten over systematische foltering van gevangenen, gevolgd door verontwaardigde reacties van Westerse regeringen met de V.S. voorop. Hoe vaak wees het Witte Huis niet met opgeheven vinger barbaarse regimes de les? Na een aantal rechtszaken, de affaire Wikileaks en de ineenstorting van enkele Arabische dictaturen is de hypocrisie van de opgeheven vinger bloot gelegd. De V.S. is medeplichtig aan foltering van gevangenen op grote schaal.

Terwijl Obama zich op tv solidair toonde met de naar een rechtstaat strevende Egyptenaren en Cameron zich als bevrijder van het onderdrukte Libië liet toejuichen in Benghazi, stuitten rebellen aldaar in de veroverde archieven op een heel andere relatie tussen Bevrijders en Onderdrukkers. De beruchte geheime diensten van de families Gadaffi en Mubarak bleken ‘on first-name terms’ met agenten van de CIA. Met meer dan medeweten van Washington en Londen waren gevangenen gemarteld. Dit is een verdere aanvulling op het beeld dat al enige tijd is ontstaan uit Wikileaks stukken, onderzoek van mensenrechtenorganisaties en een aantal rechtszaken over de praktijk van extraordinary rendition.

Met meer dan medeweten van Washington en Londen waren gevangenen gemarteld.

Vooral onder de vlag van de Amerikanen is de praktijk van extraordinary rendition sinds 9/11 op grote schaal uitgevoerd. Naar schatting in totaal 3000 terrorismeverdachten werden door de CIA in soevereine staten opgepakt en in het geheim getransporteerd naar bevriende foute regimes voor stevige ondervraging door de plaatselijke inlichtingendiensten. Doel was om deze gevangenen buiten de Amerikaanse rechtstaat te houden, alles ten doel van het vergaren van informatie. Waar de regering Bush zich in het afgezonderde Guantanamo Bay al bediende van waterboarding als marteltechniek, konden agenten van de CIA en buitenlandse diensten in het duister van gevangenissen in o.a. Tripoli en Cairo nog meer hun gang gaan.

Neem bijv. Abu Omar, die in 2003 op weg naar de moskee in Milaan door de CIA werd gekidnapt en vervolgens via de Amerikaanse basis Rammstein naar een gevangenis in Cairo werd gevlogen en daar vier jaar lang is gemarteld door de Egyptische geheime dienst. Of Maher Arar, met de Canadese en Syrische nationaliteit, die op weg naar zijn huis in Canada op JFK airport werd aangehouden en daarna naar Syrië werd gevlogen en onderworpen aan foltering door het regime Assad. Zijn familie moest gissen naar zijn verblijfplaats. Wij weten van de behandeling van deze heren dankzij de resp. Italiaanse en Canadeze regering. De illegale kidnap van Omar leidde tot rechtszaken in Italië, waar de rechter een maand geleden de praktijk van extraordinary rendition en 23 CIA medewerkers in absentia heeft veroordeeld. Arar kwam door interventie van de Canadese regering vrij en werd met een verontschuldiging van de Canadese premier gerehabiliteerd.

“Sometimes you have to work with people that are on the harsh side of the spectrum.”

Onduidelijk blijft echter hoeveel slachtoffers van de uitbestede foltering nooit uit de martelgevangenissen teruggekomen zijn. De Amerikaanse regering heeft de praktijk van waterboarding afgeschaft en zegt verder nooit schuldig geweest te zijn aan foltering. Recent verdedigde Michael Chertoff, Director of Homeland Security onder George W Bush, de praktijk van extraordinary rendition:  “Sometimes you have to work with people that are on the harsh side of the spectrum.”  De regering en de CIA hebben zich naar eigen zeggen bij het deporteren van verdachten naar landen zoals Syrië en Egypte altijd bediend van diplomatieke garanties tegen foltering: bilaterale overeenkomsten waarin wordt vastgelegd welke ondervragingstechnieken mogen worden gebruikt en waarin foltering wordt uitgesloten. Het instrument van diplomatieke garanties wordt door heel veel landen gebruikt (ook Nederland) bij uitlevering van verdachten of deportatie van vreemdelingen. Het gebruik hiervan is in internationale jurisprudentie (van o.a. enkele VN Verdragsorganen en het EHRM) verbonden aan voorwaarden van transparantie, monitoring, handhaving en betrouwbaarheid. Echter, het eerste voorbeeld van effectieve diplomatieke garanties bij deportatie naar een land met een slechte mensenrechtensituatie moet zich nog aandienen. Inmiddels zijn Amnesty International, Human Rights Watch, de VN, en een aantal regeringen tot de conclusie gekomen dat de diplomatieke garanties niet als extra bescherming, maar als loophole dienen.

De komende tijd zal de beerput van extraordinary rendition verder opengaan. Vast staat dat het terrorisme vanaf 9/11 niet onsuccesvol is gebleken, maar aanleiding gaf voor het ontstaan van een angstcultuur in de V.S. en het Westen, waarin de grenzen van het moreel toelaatbare vervaagden en het beeld van dubbele standaarden bewaarheid is geworden.

Gerelateerde artikelen
Reacties
Nog geen reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven