Overeducated and underemployed

The graduate with an Engineering degree asks: “How does it work?”. The graduate with an Accounting degree asks: “How much will it cost?”. The graduate with a Fine Arts degree asks: “Would you like fries with that?”. Een flauw grapje of niet, het raakt een gevoelige snaar. De generatie twintigers van nu wordt al getypeerd als overeducated and underemployed, het deel daarvan dat een Master of Fine Arts op zak heeft lijkt te kiezen voor een toekomst waarin geld níet verdiend wordt met een creatief beroep. Is de toekomst voor MFA’ers daadwerkelijk zo somber of bestaat er nog hoop?

Deze gedachte hield mij bezig toen ik afgelopen zomer door Bedford Avenue in New York liep, zeg maar de Kalverstraat voor hipsters. Ik durf mijn geld erop in te zetten dat de jongen achter de hotdogkraam eigenlijk was opgeleid voor kunstenaar, de barista bij de koffiebar voor schrijver en de rokende kokkin voor actrice.

Op zich niets nieuws onder de zon. Bijna elke creatieve geest die het gemaakt heeft lijkt de starving-artist-fase te hebben doorgemaakt. Velen romantiseerden deze fase zelfs, zoals Patti Smith en Rem Koolhaas. Het verschil zit hem echter in dat de generatie van nu te maken heeft met een crisis, digitalisering en (in Nederland) zware bezuinigingen op de kunsten. In New York komt daar dan nog eens het keiharde dog-eat-dog-kapitalisme bij.

Hyde stelt dat er niets mis is met het nemen van een baan puur voor het geld, zolang je deze omgeving gescheiden houdt van je eigen creatieve sfeer waarin kunst wordt gemaakt.

In deze ‘uitdagende’ omstandigheden (om het eufemistisch Amerikaans te houden) zijn er echter enkele voorbeelden te noemen van initiatieven die uit deze negatieve factoren juist voordeel haalden. Op The New School in New York, waar ik een semester studeerde, kreeg ik in april van dit jaar gastcollege van Rachel Rosenfelt, hoofdredacteur van tijdschrift The New Inquiry. Het is een tijdschrift dat zowel online als offline verschijnt, met essays, kritieken, recensies en blogs.

Rosenfelt merkte dat zij zich, na haar literatuurstudie aan een prestigieuze instelling, in een omgeving bevond van overeducated, underemployed post-grads. Zij en andere mensen in haar kringen, allemaal middentwintig, probeerden door te breken in de uitgevers- of literatuurwereld; iets wat vrijwel onmogelijk bleek te zijn, zelfs met een indrukwekkende cijferlijst alsmede imposante stage-ervaringen. Uiteindelijk moesten de meesten aan de slag met horecabaantjes om de huur te betalen. Hierop besloot zij het heft in eigen handen te nemen: ze verzamelde een groep getalenteerde schrijvers om zich heen en in 2009 was The New Inquiry geboren.

The New Inquiry mag dan nu zelf geïnstitutionaliseerd zijn, toch blijven ze trouw aan hun non-profit, idealistische wortels. Ze blijven werken in een klein team en adverteren niet op hun website. De prijs van de papieren versie van is even hoog als een espresso, en zoals Rosenfelt het zelf zo mooi verwoordt op haar Twitter: “Every subscription $ we get is like a big fuck you to Amazon.”

In haar gastcollege verwees Rosenfelt naar het boek The Gift van auteur Lewis Hyde, dat verscheen in 1983. In zijn boek gaat Hyde in op de vraag hoe creatievelingen om moeten gaan met hun “gave” in een samenleving die wordt gedomineerd door de markt. Hij zegt hierover: “the artist who wishes neither to lose his gift nor starve his belly reserves a protected gift-sphere in which the work is created, but once the work is made he allows himself some contact with the market.” Hyde stelt dus dat er als MFA’er niets mis is met het nemen van een baan puur voor het geld, zolang je deze omgeving gescheiden houdt van je eigen creatieve sfeer waarin kunst wordt gemaakt.

Er zouden meer bijeenkomsten, debatten en evenementen moeten worden georganiseerd waarbij het uitwisselen van ideeën en kennis centraal staat.

Terug in Amsterdam valt op dat een dergelijke, bloeiende scene ontbreekt. Natuurlijk, er zijn de bijzondere zines en publicaties bij Athenaeum en Boekie Woekie. Maar deze lijken vaak gepubliceerd te worden vanaf kleine eilandjes. Vele artikelen van losse auteurs die zijn samengevoegd, die niet met elkaar in dialoog gaan of samenwerken. Juist nu post-grads in de culturele schrijvende hoek het moeilijk hebben zouden zij samen moeten komen om een dialoog aan te gaan die leidt tot nieuwe ideeën, om vervolgens de krachten te bundelen. Er zouden meer bijeenkomsten, debatten en evenementen moeten worden georganiseerd waarbij het uitwisselen van ideeën en kennis centraal staat.

Dit brengt mij op het volgende punt, de werkethiek. In New York bén je je werk. Doordat de meeste post-grads er een enorme studieschuld hebben, stoppen ze alle energie en toewijding in hun werk.. (Om het onderscheid duidelijk te maken: ik heb het hier over creatief werk in de gift-sphere in Hydes termen). De avonduurtjes en vrije weekenddagen worden vaak opgeofferd. Dit leidt tot een hogere productiviteit en meer publicaties. In Amsterdam ligt deze werkethiek anders, deels omdat de studieschulden lager zijn en dus niet op het spel staan, deels omdat hier meer waarde wordt gehecht aan vrije tijd: na vijven wordt er niet meer gewerkt. Terwijl juist door die volledige toewijding in de extra uurtjes kan er al veel bereikt worden.

Het zou niet werken om copy paste het New Yorkse systeem in Amsterdam te implementeren, daarvoor verschillen de steden teveel van elkaar. Toch ben ik er van overtuigd dat door een collectieve bundeling van creatieve krachten de ‘MFA-baristas’ het verhaal van deze generatie een mooie draai kunnen geven.

Gerelateerde artikelen
Reacties
1 Reactie
  • Maar in de VS was het ook een heel lang zo dat je met willekeurig een hoger onderwijs diploma wel geramd zat op de arbeidsmarkt. De laatste jaren beginnen jongeren met bijvoorbeeld een antropologie of filosofie master te merken dat zij steeds moeilijker aan een baan komen.

    En wat betreft het ontbreken van een 'scene' hier in Amsterdam: daar is de stad onder meer te klein en te divers voor. Net zoals dat Amsterdam ook niet een "echte" studenten stad is of studentenbuurt heeft.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven