Flickr / BAMcorp

Rechts verschalkt rechts

Een verongelijkte Geert Wilders die op woensdagmiddag 28 maart als een teleurgesteld kind gaat zitten bij de overige vijf onderhandelaars buiten op het terras van het Catshuis. Wilders kijkt om zich heen, schat de situatie in, is zich bewust van de vele camera´s die achter de hekken meelopen en pakt dan nog voor hij gaat zitten zijn sigaretten uit zijn binnenzak. Of Verhagen er eentje wil? Nee, die zal er tabak van hebben. En Rutte? Die hult zich niet in rookgordijnen, of wel?

Het schouwspel laat zich filmen als een mislukte take van een vrijdagmiddagsoap op RTL 5, terwijl het pas woensdag einde ochtend is en de onderhandelingen koud drie weken oud. Wat zien we eigenlijk in dit kleine stukje terrastafereel? Wat zeggen de handgebaren? Hoe opmerkelijk stil is Geert Wilders een paar uur later wanneer de nu al legendarische woorden van de NOS-verslaggever hem worden nageroepen “U moet er nog een nachtje over slapen [….] wordt dat een”, gevolgd door een briljant getimede stilte en de stem die naar het einde van de vraag een octaaf hoger slaat, “slapeloos nachtje?”.

Geert Wilders komt op die woensdag 28 maart 2012 over als een door zijn moeder op heterdaad betrapte puber die zojuist zijn eerste sigaretje stond te roken. Hij is zich van geen kwaad bewust, maar weet als geen ander dat hij voorlopig nog lang niet jarig is. Het is Mark Rutte die zich hier een sublieme strateeg toont en eigenlijk de eerste politicus is die Geert Wilders op zijn plek weet te zetten.
De situatie is eigenlijk vrij overzichtelijk en draait om de tweespalt waarin Geert Wilders zich door Mark Rutte heeft laten manoeuvreren: doorgaan met gedogen of stoppen met gedogen. De keuze is afhankelijk van electorale timing: hoe staan de peilingen ervoor en wat is mijn waarderingscijfer van mijn achterban? En laten we wel wezen, die is na het wegrennen van Hero Brinkman niet beter op geworden de afgelopen weken.

Om te beginnen de optie ‘doorgaan met gedogen’. Wilders kan doorgaan met gedogen en het hele pakket aan bezuinigingen en hervormingen die door Rutte en Verhagen op tafel zijn gelegd, met lede ogen aanzien en accepteren. Henk en Ingrid zullen hier niet blij mee zijn, want het raakt de gewone man in de portemonnee: de AOW en de eigen bijdrage voor de zorg. Het is dezelfde gewone man die in zijn dagelijks bestaan geen buitenlander tegenkomt en tegelijkertijd hoog en laag schreeuwt dat hij overlast ondervindt van diezelfde buitenlander. Het zijn stokpaardjes van immigratie, asielbeleid en korten op ontwikkelingssamenwerking die in de onderhandelingen niet bespreekbaar lijken.

Bij Roemer hoeft het “meest rechtse kabinet ooit” ook niet aan te kloppen, laat staan bij het verliefde stelletje Sap en Pechtold.

Geert Wilders kan ook stoppen met gedogen. En daar zitten nu juist de slapeloze nachten van Geert. De PvdA heeft bij monde van de nieuwe fractievoorzitter Diederik Samson al te kennen gegeven niet mee te willen gedogen aan dit kabinet. Bij Roemer hoeft het “meest rechtse kabinet ooit” ook niet aan te kloppen, laat staan bij het verliefde stelletje Sap en Pechtold. Stoppen met gedogen zou dus zo maar eens nieuwe verkiezingen kunnen betekenen. Dat is wel laatste waar Geert Wilders nu op zit te wachten.

Stel nou eens dat we voor de zomer nieuwe verkiezingen krijgen, wat is dan een mogelijk scenario? Te beginnen met de twee coalitiepartijen. Rutte scoort in de peilingen en waarderingsmetingen al sinds de start van zijn kabinet positief. Men is wel te spreken over zijn manier van leiding geven, het zoeken naar oplossingen in de gedoogconstructie en zijn houding in Europa. Bij Maxime Verhagen is dat anders. Hij blijkt niet alleen in verschijning maar ook in zijn economisch bedrijvenbeleid, een bewindvoerder van vroeger tijden. Van Balkenendetijden om precies te zijn. Dat hebben we eerder gezien bij het CDA toen Brinkman in de schaduw van Lubbers verder mocht. Daar komt bij dat het CDA al jaren te maken heeft met dalende stemmenaantallen. Langzaam en erg gradueel, dat moet erbij gezegd worden. Mensen worden ook steeds ouder tegenwoordig en het zijn immers de traditionele CDA-stemmers die nu letterlijk beginnen uit te sterven.

En de oppositie dan? De bloemen die Diederik Samson bij zijn verkiezing tot lijsttrekker heeft gekregen, zijn nog niet eens aan het verwelken. En ook Samson, als voormalig Bos-believer, zal het tij van kritische geluiden binnen de arbeiderspartij nog niet kunnen stuiten. Hoeveel vertrekkende carrièrejagers en kamerleden van de PvdA is de grote Bos-criticaster Paul Kalma nog van een hernieuwd kamerlidmaatschap verwijderd? Zijn interne meningsverschillen en een afgezwakt leider het gevolg als Kalma en Kalma-gezinden in de fractievergadering iets te melden krijgen?

GroenLinks en D66, wat staat daar mee te gebeuren? Beide partijen zijn al jaren net zo gradueel groeiend als het CDA dalend is. GroenLinks spreekt van oudsher de babyboomers aan die 50 jaar geleden Nederland al eens op haar kop heeft doen staan. Die groep wordt alleen maar groter, heeft meer tijd en geld over. D66 lijkt de kinderen van de Babyboomers aan te spreken. Ook die worden steeds groter, intelligenter en zelfstandiger. Dan blijven de partijen in de marge over en die zullen ook bij de komende verkiezingen in die marge blijven opereren. Samen met de PVV.

Zijn interne meningsverschillen en een afgezwakt leider het gevolg als Kalma en Kalma-gezinden in de fractievergadering iets te melden krijgen?

Bij het stoppen met gedogen is Geert Wilders namelijk de gebeten hond van Den Haag. Wilders is het immers die de stekker uit dit kabinet heeft getrokken. Wilders is het die zijn verkiezingsbelofte niet is nagekomen. Wilders is het die de slechte naam van Nederland in het buitenland heeft bezoedeld. In een gewone democratische partij gaat men in een dergelijk geval een nieuwe leider aanwijzen. Maar Geert Wilders is de partij. En dat maakt de PVV als geheel de gebeten hond van Den Haag.

Is het dus Rutte die al die tijd Wilders zo dicht bij zich heeft gehouden, opdat hij nu Wilders als de grote schuldenaar kan aanwijzen? Keep your friends close, keep your enemies closer. Rutte heeft Wilders vanaf de start van de gedoogcoalitie bij elk vervelend akkefietje de hand boven het hoofd gehouden. Zelfs over de “doe even normaal”-quote hebben we Rutte eigenlijk niet meer gehoord. En nu de electorale wind goed staat, Wilders in de beklaagdenbank zit, Verhagen onzichtbaar op zijn ministerie en Samson eerst de rijen gesloten moet krijgen, is Rutte de lachende derde. Rutte II is dan de uitslag? Samen met D66, PvdA en Groenlinks? De verkiezingen zullen het uitwijzen.

Geen wonder dus dat Rutte de afgelopen weken bij het passeren van de horde journalisten bij het Catshuis zijn kaken stijf op elkaar hield. Rutte is een waardevol en slim strateeg gebleken en strategen praten niet teveel over hun strategieën. Het is uiteindelijk niet links geweest die een strategie had in antwoord op Wilders, het is rechts die rechts heeft verschalkt.

Gerelateerde artikelen
Reacties
1 Reactie
  • Jan Willem van Hall,

    Haarscherpe analyse!! Zal er over nadenken of ik het er 100% mee eens ben..

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven