Flickr / Kheel Center

Speltip 11: Word eens boos!

Er gaat geen verkiezingsstrijd voorbij of je hoort vanuit het gehele politieke spectrum de gevleugelde woorden: “Het gaat mij om de inhoud.” Wouter Bos, Alexander Pechtold, Maxime Verhagen of Geert Wilders, ze maken zich allemaal schuldig aan het blindstaren op de inhoud. Dat de heren het met elkaar over een totaal andere inhoud lijken te hebben wil ik ter zijde laten. Het doel is duidelijk, dat is de inhoud. Maar hoe staat het met het middel? Wat is er mis met de vorm van de boodschap? Misschien is het mediterrane bloed dat door mijn aderen stroomt de reden dat ik van een beetje politieke show houd. Sterker nog, ik heb moeite met het vertrouwen van politici die het alleen maar over inhoud hebben. Misschien is een stukje minder inhoud en een beetje meer passie geen gek idee.

Laten we voor de grap eens aannemen dat het politieke debat alleen over de inhoud gaat. Dan lijkt het erop dat de VVD gelijk krijgt met haar asfaltbeleid. De A2 kan natuurlijk breder worden gemaakt en de files zullen daardoor minder lang zijn. Het CPB en het CBS zullen dit vast bevestigen in hun berekening. Vanuit utilistisch perspectief zal een debat over de inhoud natuurlijk het beste zijn. We worden er namelijk allemaal een stuk beter van als we exact weten wat een bepaalde beslissing ons gaat opbrengen.

Maar wat als er een verkeerde politieke beslissing wordt genomen? Het resultaat is dat we wat geld over de balk gooien. Natuurlijk getuigt het van een zekere mate van inzicht als je kan begrijpen wat de implicaties zijn van allerlei beleidsanalyses door het CPB. Er moet ook een zekere mate van voorzichtigheid zijn geboden bij het omgaan met belastingcenten. Alle exacte cijfers mogen niet ten koste gaan van de wijze waarop de politici zich presenteren.

Don’t be wise in words, be right in deeds.

De parlementaire democratie is zo ingericht dat burgers de volksvertegenwoordigers het mandaat geven om voor hen het woord te voeren. Maar de inhoud is juist iets waar de burger niet veel verstand van heeft. Het is aan de politicus om het vertrouwen te winnen door een stukje van zichzelf te tonen. Een betoog afsteken in de vorm van een stukje passie.

Begrijp me niet verkeerd. Met vorm en passie van een politieke boodschap bedoel ik niet de wijze waarop Berlusconi dit interpreteert. Ik pleit niet voor vrouwelijke modellen op belangrijke posten (als een model toevallig het meest geschikt is voor een ministerspost moet zij die functie overigens kunnen vervullen). Wat ik bedoel met het gepassioneerd overbrengen van een boodschap is dat een politicus eens met zijn vuist op tafel slaat, hardhandig met een microfoon omgaat of maling heeft aan het reglement van orde van de Tweede Kamer en zich niet laat corrigeren door de Kamervoorzitter.

Aristoteles leert ons dat zelfs de mensen die de waarheid in pacht hebben, retorische kunstgrepen nodig hebben om het publiek te overtuigen. Eenvoudigweg omdat de cijfers niet te controleren zijn door toeschouwers. Bovendien willen we een sympathiek persoon geloven. Bij die sympathie komt een stukje emotie kijken. En emotie is alles behalve een exacte wetenschap. Dus als er fouten worden gemaakt in de exacte cijfers hoeft dit niet erg te zijn. Als je merkt dat het iemand kan schelen, dan zijn de cijfers van het CPB wel het laatste waar je op hoeft te vertrouwen.

In navolging van mijn vorige artikel raad ik daarom mensen aan om een vlammend betoog te houden in plaats van je politieke opponent voor de rechter te slepen. Wat waar is en wat niet is irrelevant om uiteindelijk het gelijk te halen. Een joods gezegde luidt: Don’t be wise in words, be right in deeds.

Gerelateerde artikelen
Reacties
1 Reactie
  • Daan Wijnants,

    Beste Joni,

    Ik heb het altijd maar iets raars gevonden, het CPB. Het zal wel met de naam te maken hebben, Planbureau, waar hebben we dat toch eerder gehoord? Het schijnt dat ze bij het CBS de lijfspreuk hanteren: 'Er zijn grote leugens, er zijn kleine leugens en er zijn statistieken.' Dat is in ieder geval één ding dat zeker is.

    Toch moet je ervoor waken geen 'Lilian Heldertje' te doen. Immers, een gepassioneerd betoog kan pas waarlijk die titel verdienen indien zij gegrondvest is in een degelijke argumentatie. De inhoud loopt voorop op de presentatie. Een presentatie zonder inhoud is holle retoriek.

    Zijn de twee gelijkwaardig? Ja, in die zin dat ze allebei bijdragen aan een goede beslissing en een juiste afweging. Zijn ze allebei nodig? Ja, want zonder een goede presentatie, zoals je zelf ook al aangeeeft, kan de inhoud niet over het voetlicht worden gebracht.

    In het politieke jargon staat de 'inhoud' gelijk aan ieders eigen opvatting van de 'waarheid'. Elke partij wil zich richten op de inhoud, waarmee ze zich feitelijk wil richten op de voor haar meest belangrijke 'waarheid', de speerpunten van de partij. Via de presentatie wordt geprobeerd het debat zoveel mogelijk bij te sturen richting de 'waarheid' van de betreffende partij. Over het algemeen maakt de partij die er het meest in slaagt het debat richting de eigen 'waarheid' te draaien, de beste kans op een verkiezingsoverwinning. Maar dit bijsturen is onmogelijk zonder de argumentatie van die inhoud of waarheid op orde te hebben, want anders komt men met een tekort aan argumenten te zitten tijdens de presentatie. Zo is het cirkeltje weer rond.

    Daarom deel ik je betoog voor meer passie in de politiek, omdat meer passie meer inhoud betekent. Wellicht krijgen we dan eindelijk inhoudelijke modellen op een ministerspost.

    Groet!

    Daan

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven