Leitmotiv

09 juni 2015
Wikimedia Commons

Wanneer je een opera maakt van meer dan drie dagen, heeft het publiek zo af en toe een geheugensteuntje nodig. Dit zal een van de beweegredenen zijn geweest voor Wagner om personen, objecten en gevoelens uit te lichten met hun eigen soundtrack: het Leidmotiv. Een klein muzikaal riedeltje dat elke keer dat een de slechterik, de begerenswaardige koningsdochter of het idee van verlossing in beeld komt wordt afgespeeld. Ook tegenwoordig nog maken filmmakers als Lucas en Jackson nog gretig gebruik van een Imperial March als aankondiging van Darth Vader, of het snerpen van een Hardangerviool als de paardenmenners uit Rohan uitrukken voor hun laatste gevecht.

In de podcast The Classical Classroom pikt bibliothecaris Dacia Clay elke week een onderwerp uit de klassieke muziek en maakt het samen met haar gasten toegankelijk voor een breed publiek. Alles over beroemde overtures en hoe in je godesnaam een trompet bedient krijgt aandacht, en is toegankelijk op het niveau van een absolute leek. Zo ook de aflevering over het Leitmotiv, alvast als opwarmertje voor de Idee #9: MOTIEF.

Wie is de betere journalist?

16 januari 2015
Flickr / Garry Knight

Serial was de podcast van 2014, ongetwijfeld. Een team dat voornamelijk bestond uit oud-producers van het machtigste podcasthuis This American Life besteedde maanden aan het onderzoek naar een moordzaak in Baltimore uit 1999. Zonder een voorgenomen oordeel (schuldig/onschuldig) onderzochten ze de 'zaak' achter de veroordeling van Adnan Syed.

Op deze onderzoeksjournalistieke tocht nam het team van Sarah Koenig, naar eigen zeggen, integriteit zeer serieus. In de uitzendingen wordt met veel voorzichtigheid en heen en weren omgesprongen met verklaringen, bewijs en privacy. Toch dreigt deze integriteit af te brokkelen. Waar meerdere media vragen stellen bij de ethische aspecten van het publiekelijk openbreken van een moordzaak opent het team van journalist Glen Greenwald, bekend van de Snowden onthullingen, de aanval op de journalistieke integriteit van de berichtgeving.

In een serie interviews op Greenwalds website The Intercept reageren twee van de hoofdpersonen uit het drama op de podcastserie. Het betreft in het bijzonder de openbaar aanklager en een medeverdachte (waarvan alleen de laatste is geïnterviewd voor het programma). Apart van elkaar zien zij vooringenomen standpunten en slordige berichtgeving in het werk van Koenig. Leidende theorien uit Serial, bijvoorbeeld dat de advocaat van Syed steken heeft laten vallen, komen zo in een ander daglicht te staan.

Uiteraard verweert het team van Koenig zich tegen de aantijgingen en ontaardt deze discussie zich in een heuse strijd tussen Serial en The Intercept met als leidende vraag: wie is de betere journalist?

Rauw advies

19 december 2014
Flickr / Josh Rodriguez

De adviesrubriek is bepaald geen nieuw concept in de media, al in de achttiende eeuw hielden Amerikaanse kranten een kolom voor open voor hulp bij het huwelijk en de opvoeding. De inhoud van de adviesrubriek is waarschijnlijk erg afhankelijk van het tijdperk en blijkbaar ook van het medium. Natuurlijk staat ook het internet vol met geschreven en gesproken advies over werk, relaties en het leven in het algemeen maar de Savage Love Cast is een interessante buitencategorie: het brengt het rauwe advies en het blote verhaal.

Dan Savage beschrijft zichzelf als een getrouwde, niet-monogame, homoseksuele blanke man met een kind, en een poedel die aan een oog blind is. Hij is echter wel meer dan dat. Zo is hij onder andere een 'activistische republikein (op klikken, is aanrader)' die niet bang is om wat ruzie te maken als het gaat om homorechten en emancipatie in het algemeen. In zijn wekelijkse podcast behandelt hij allerlei vragen van luisteraars die zichzelf anoniem (maar met beschrijving) aanbieden op het antwoordapparaat van Savage. Zo nu en dan belt hij terug (als het echt noodzakelijk is) maar normaal gesproken behandelt hij de vraag na het afspelen van de voicemail. Opvallend en verfrissend is de stijl waarin Savage zijn publiek van advies bedient: direct en vaak pragmatisch. Het knappe is ook dat hij gesprekken kan voeren over onderwerpen waar velen van ons misschien niet eens met hun partner over zouden beginnen; of automatisch van uit gaan dat er iets mis is met jezelf of de ander.

Zo geeft hij advies aan een vrouwelijke beller die het met haar man wil hebben over monogamie in het huwelijk. Savage kan het niet laten te grappen dat een monogaam hetero huwelijk 'natuurlijk sowieso belachelijk is', maar legt vervolgens met enig directief vermogen uit hoe ze dit gesprek moet voeren: door gelijk te vertellen aan hem wat zij wil (dat weet ze namelijk al) en dan pas te vragen wat hij wil. Hem eerst vragen als jij toch niets anders wilt dan monogamie is niets minder dan een valstrik. Ook op de vraag wat een koppel aanmoet met hun zevenjarige dochter die net heeft ontdekt dat met haar kruis over dingen heen wrijven fijn is heeft Savage een gewogen en volwassen antwoord. Laat haar doen wat ze fijn vindt, maar het is nog geen tijd om het verder toe te lichten, laat staan haar te vertellen dat het 'slecht' is wat ze doet. Je moet haar gewoon vertellen dat het iets is voor haar alleen, om te doen als je alleen bent met jezelf, en niet op een verjaardagsfeestje.

Of je het eens bent met hem of niet, het is op zijn minst verfrissend om iemand eens een keer te horen reageren op intieme vragen op een manier die niet alles in het hoekje van de perversies propt. Savage leert je het gezonde verstand ook te gebruiken als het om intieme zaken gaat.

Mediacritiek

05 december 2014
Wikimedia Commons

De media heeft het erg graag over, de media. Zo veel is duidelijk. Maar, hoe interessant is het nu werkelijk om te horen van het RTL Nieuws dat het AD wel of niet wist dat het om de vader van Van Rijn ging? Of dat het Nieuws op Drie ons vertelt welke dingen er vandaag #trending zijn? Het is al snel de media over de media, ironisch genoeg zonder al te veel hoor en wederhoor. ‘Dat kan beter!’, moeten Bob Garfield en Brooke Gladstone hebben gedacht.

On the Media is een podcast waar de aandacht primair uitgaat naar de kwaliteit van nieuwsgaring en de berichtgeving in het nieuws. Van allerlei onderwerpen, variabel in hun urgentie, behandelt deze podcast welke slimme keuzes en grove fouten de (voornamelijk mainstream) media maken. In de uitzending ondervragen ze journalisten en producers uit over hun keuzes maar niet zonder hen zelf ook de ruimte te geven voor vragen en ze desnoods (aan het einde van deze uitzending) te vragen wat ze van OTM vinden.

Vorige week braken zij hun standaardprogrammering om het te hebben over de berichtgeving over Ferguson. CNN en andere netwerken gaan wel erg tendentieus te werk als ze voor het enige brandende gebouw in de stad staan als de reporter antwoord geeft op vragen. En wat gebeurt er met een black community als internetmemes en slechte nieuwsberichten de aandacht overnemen, allemaal voor meer kijkcijfers?

Overigens had On the Media ook een slimme sidekick. TLDR, een podcast over het internet. Deze werd helaas al wel na 38 afleveringen uit de lucht gehaald maar er is hoop! Onder het nieuwe elan van Gimlet media waar ik vorige keer over schreef komt TLDR als Reply All terug.

Of Snark and smarm

14 november 2014

Een paar maanden geleden schoof Jan-Jacob Blussé aan bij de vijfde editie van de Idee. Middels de vertaalde concepten stroop en azijn (smarm en snark) kunnen we het moderne medialandschap indelen in een tak van kontenlikkers en ballenkrakers. Wat betreft podcasts is het leven niet veel anders.

Voor de drukke hipster die moet kiezen naar welke van de zeven Hongaarse films hij moet die dit weekend uitkomen, welke nieuwe, op spelt gebaseerde, delicatesse er deze week gefrituurd moet worden of waarom je naar de 8 seconden ruis van Taylor Swift moet luisteren is het nog altijd handiger om maar even een overzichtje te beluisteren. In deze categorie kon je natuurlijk al een tijd terecht bij The Dinner Party Download maar er zijn kapers op de kust.

Zowel de grootmacht NPR als het incumbent Slate podcastcluster proberen luisteraars te binden aan een radiotafel met interessante types die op de golf van het nu surfen. Opvallend is het verschil in aanpak dat beiden kiezen. Waar de lieve leuke mensen van NPR’s pop culture happy hour hun traditionele knuffelstem opzetten kiezen de presentatoren van Slate’s culture Gabfest voor de botte bijl wanneer Robert Downey Jr. weer in een film acteert. Een bijzonder leuke wekelijkse vergelijking van snark en smarm - wie vangt er meer vliegen?

Brandvertragers

13 juni 2014
Flickr / Joe Haupt

Waarom zou je een verhaal eigenlijk willen vertellen in een beperkte tijd? Een verhaal duurt zo lang als het duurt en het medium dat zich daar (naast een kampvuur) uitermate voor leent is de podcast. Op het web is een aanzienlijk aantal podcasts te vinden waar men het met recht niet zo nauw neemt met de tijd. Perfect voor een aankomende low-fare busreis naar Berlijn, of als dagelijkse versnapering bij het ontbijt.

Zo maakt Peter Adamson al lange tijd een podcast over filosofie. Zijn missie is om alle filosofen van de oudheid tot aan nu te bespreken en hij beknibbelt daar bepaald niet op de tijd die hij er voor neemt. In 'The History of Philosophy - without any Gaps' doen we makkelijk dertien (!) afleveringen over Plato en de Islamitische filosofen nemen nu al bijna 60 afleveringen in beslag (ooit iets willen leren over Ibn Ghaldoen?). Ietwat vervelend worden na een tijdje de voorbeelden met giraffes en Buster Keaton maar aan de andere kant mag hij zich ook wel een lolletje permitteren tussen al die grondigheid.

Goede verhalen worden niet per definitie verteld door experts of vakneuroten. Zo bewijst de, ietwat droge, Ray Harris Jr. die vanuit de kelder van zijn huis in West-Virginia al 106 afleveringen door ratelt over de Tweede Wereldoorlog in zijn podcast. Het is duidelijk dat meneer Harris uitgebreid onderzoek doet in zijn boekenverzameling en komt soms pas na weken weer terug met een aflevering. Het drieluik over het jonge leven van Benito Mussolini is een aanrader.

Moeder aller langdradigheid is Dan Carlin's Hardcore History. Voor iemand die meer zijstraten ingaat dan Freek de Jonge in zijn oudejaarsconference doet hij het geheel niet slecht. Alles wordt in context geplaatst en zeer spannend verteld. Hij maakt zich er niet met een jantje-van-leiden van af als hij het Wederdopersrijk beschrijft. De eerste drie afleveringen (er komen er tien) over de Eerste Wereldoorlog zitten nu al ik aan de vijftien uur in totaal maar het blijft op de een of andere manier boeien.

Hoorngeschal

12 april 2014
Wikimedia Commons

Elke vrijdag kondigt zich met gepaste herrie het de lelijkste comedyduo ter wereld aan waarvan eenieder blij is dat ze een podcast maken en geen tv. Andy Zaltzman, een terecht onbekende comedian van Engelse bodem, samen met John Oliver - wiens stem sommigen zullen herkennen als, hoe zeggen de Fransen het? Schtroumpf Coquet, of als Jon Stewarts voormalige vervanger bij The Daily Show - presenteren de meest nutteloze toevoeging op het nieuws van afgelopen week in The Bugle.

Deze hilarische radiogezichten zijn als geen ander in staat om de angel in een situatie te proppen. Niemand blijft gespaard in de woordenwatervallen waarin Andy Zaltzman iemand een fatsoenlijk abuse toewerpt in 24 zinnen. Alles en iedereen blijkt werkelijk debiel te zijn geworden als John in een van zijn beruchte parallellen trekt om penibele politieke situaties van uitleg te voorzien.

Soms, nou eigenlijk best vaak, min of meer om de week, besluit John Oliver dat hij belangrijkere dingen te doen heeft en blijft een 'echt' nieuwe aflevering uit. Op zulke momenten vult Andy de ether met onzin die zelfs een Fransiscaner paus enig gevoel van ongemakkelijkheid bezorgt een heel af en toe doet de technician Chris nog een kleine duit in het zakje. Juist hierom is The Bugle de podcast die de grootste kans op lachstuipen creëert die de werkweek doen vergeten. Vandaag staat de nieuwste uitzending online, nr. 266 alweer, enjoy!

Kijkgezelschap

06 april 2014
Wikimedia Commons

Met de jaarwisseling konden fans zich eindelijk verkneukelen met Sherlock (BBC) en afgelopen Valentijnsdag werden we getrakteerd op het tweede seizoen Frank Underwood (NetFlix). Nu is de tijd aangebroken dat de maanden wachten worden vanavond beloond wanneer HBO het vierde seizoen van hun hitserie Game of Thrones lanceert.

In de Winkel van Sinkel die de podcastwereld is kan gekozen worden uit een scala aan mogelijkheden die ik fancasts noem. Dit zijn podcasts die geheel zijn gericht op de nieuwste aflevering van je favoriete serie. De algemene opzet is een gedeelde presentatie waarbij een van de presentatoren het boek of de serie al uit heeft en de ander het per aflevering doorloopt. Typische thema's zijn de overeenkomsten met het boek, de ontwikkeling van de karakters in de serie en wilde voorspellingen over hoe het seizoen zich verder zal ontwikkelen.

Een relatief vermakelijke podcast is A Cast of Kings  over het wel en wee van Westeros. Zij deden twee weken geleden al een voorschot op het seizoen met een korte preview/nabespreking en het presentatieduo vormt over het algemeen een vermakelijke terugblik op de aflevering. The Unofficial House of Cards Podcast is een slagje professioneler en geeft een goede reality check op hoe het plot zich ontwikkeld (met name het journalistieke plot krijgt er flink van langs). Eerlijk gezegd is de podcast Consulting Sherlock Holmes niet bepaald goed maar onder die vier tot vijf presentatoren bevindt zich wel een aantal 'echte' fans van Conan Doyle en dat maakt het alsnog erg vermakelijk.

Non-profit leren

24 januari 2014
Screenshot from KhanAcademy | Sicco de Knecht

Wanneer bestuurders als Wouter Bos het hebben over een 'Harvard aan de Amstel' dan hebben ze het waarschijnlijk niet over de mogelijkheden voor 'outreach' die rijke universiteiten hebben. De Harvard Business Review is een (online) tijdschrift van formaat met zijn eigen podcast: de HBR Ideacast. Toegegeven is het allemaal een beetje pretentieus maar de gasten zijn zeker niet oninteressant en de (vaak business-gerelateerde) onderwerpen worden prikkelend gebracht (bijvoorbeeld de podcast over consultants).

Te gast in deze uitzending is Salaman Khan, de grondlegger van de Khan Academy. Zijn uit de hand gelopen huiswerkprojectje werd een online leeromgeving waar inmiddels 6 miljoen mensen lid van zijn. In de uitzending vertelt hij over zijn onderwijsfilosofie (waar je het lastig mee oneens kunt zijn) en de redenen waarom hij Khan Academy non-profit wil houden (en bij voorkeur gratis).

Het is overigens de moeite om eens te gaan kijken op de Khan Academy. Jet Bussemakers denkt dat ze modern is als ze het heeft over de massive open online courses (MOOC) maar de manier waarop deze website de zaken integreert, met filmpjes/fora/hulpfuncties, laat zien wat het benutten van de mogelijkheden betekent. De 'spelvorm' die in de cursussen zit is erg verslavend en maakt leren leuk, ik ben al flink onderweg met algebra.

 

Een vervolg?

11 december 2013
Wikimedia Commons

Een bijzonder fijne eigenschap van Podcasts is dat je gemakkelijk  je grenzen kunt verleggen. Niet gebonden aan radiofrequenties biedt het internet allerlei gekke niches om dingen (terug) te luisteren die normaal voorhanden zijn. Op die manier kom je uit bij vreemde internetsociety's die het over beveiliging van hun computer hebben of op een doodsaaie podcast over de geschiedenis van de filosofie.

Deze week werd ik met beide benen op de grond gezet door mijn collega; dicht bij huis is er ook van alles te vinden! Het programma Plots van de VPRO bijvoorbeeld. Het loopt al een aantal jaar (sinds 2010) en zou in de running zijn voor een nominatie als er een winnaar gekozen zou moeten worden voor This Netherlands Life als je het mij vraagt. Helaas was ik te laat want deze maand is de laatste uitzending van Plots, hopen dat er een vervolg komt...

Wat is plots? Goede onderzoeksjournalistiek gekoppeld aan persoonlijke verhalen: het blijft een succesformule. De vorige aflevering ging o.a. over een typisch Nederlandse discussie - de zorgkosten - en gaat dieper dan de discussie zoals deze gevoerd wordt bij P&W. Niet alleen de vraag of je voor een ziekte als Pompe wel moet betalen. De vraag wie er nu werkelijk baat bij medicijnontwikkeling heeft, en wie er nu eigenlijk vieze spelletjes speelt.

Wie draagt de schuld?

01 november 2013
Wikimedia Commons

Radio Lab is zo'n podcast waar je echt naar uit kunt kijken en tevens een die je graag nog eens terug luistert. Jad Abumrad en Robert Krulwich zijn niet alleen geweldige namen voor de radio ze maken ook een zeer aantrekkelijk programma. Wetenschap is de kleerhanger van het uur dat de luisteraar voorgeschoteld krijgt maar de vorm is veel vrijer met anekdotes en interviews met interessante gasten.

In Radio Lab zien we de vervolmaakte vorm van een goede flow: in interviews worden de langdradige antwoorden van gasten weggedraaid en geeft bijvoorbeeld Krulwich een korte synopsis of wordt een illustratief musicalnummer ingedraaid. Alles is er op gericht om ongelooflijk veel informatie in een programma te krijgen en tegelijkertijd de spanning te behouden.

Een tijdje geleden hoorde ik een geweldige aflevering over het onderwerp BlameIn dit programma gaan Jad en Robert op zoek naar het antwoord op de vraag: 'Als iemand met een hersenbeschadiging een misdaad begaat, bestraffen we dan hem of zijn hersenen?'. Het veld waar de neurowetenschappen en het recht elkaar tegenkomen wordt steeds groter maar beide kanten lijken toch nog weinig van elkaar te begrijpen.

Regelmatige gast David Eagleman geeft een verfrissende kijk op de zaak: wieberen met de schuldvraag! Laat het rechtssysteem zich meer bezighouden met het voorkomen van misdaad met de kennis die we hebben, in plaats van vingers te wijzen naar personen of breinen.

Over In Het Kort
In Het Kort is een verzameling video’s, links en recensies die de redactie van deFusie dagelijks voor je verzamelt.