Flickr / aloxe

Tijd om wat uit te leggen

Om ons heen voltrekt zich een klassiek economisch debat. Terwijl de aankomende regering een akkoord presenteert dat doorgaat op de lijn van lastenverzwaringen en bezuinigingen, geven macro-economen onderling blijk van een fundamenteel verschil van inzicht over nut en noodzaak dit beleid. Alle betrokkenen hebben economische groei voor ogen, maar een decenniaoud schisma steekt de kop op. Wordt economische groei het meest gestimuleerd door de burger te spekken met koopkracht of met vertrouwen?

‘Vertrouwen!’, is sinds jaren het dominante antwoord, want de burger en het bedrijfsleven raakt nerveus van de kaalslag in de eigen portemonnee en die van de overheid en vreest dat dit zal verergeren. Wanneer de economie stagneert, dient de overheid het eigen ‘huishoudboekje’ op orde te stellen. Dit zal eenieder vervullen van het vertrouwen in een goede afloop voor allen. Op basis van dit vertrouwen zal de burger naar hartenlust consumeren en zal het bedrijfsleven vol optimisme investeren. Internationale financiers zien dat Nederland haar schulden blijft afbouwen en laten de Nederlandse financiële positie met rust. Geen Griekse of Spaanse taferelen.

‘Neen, koopkracht!’, roepen anderen, want geld moet rollen. Juist wanneer een economie stagneert, dient de staat handel aan te jagen, zodat burgers naar hartenlust consumeren en het bedrijfsleven weer reden heeft vol optimisme te investeren. Internationale financiers zien de economische groei die hieruit voortvloeit en laten de Nederlandse financiële positie met rust. Geen Griekse of Spaanse taferelen.

Het IMF spreekt de verwachting uit dat in Nederland lastenverzwaringen zullen leiden tot een verdere verzwakking van de economie.

Binnen dit debat is het Internationaal Monetair Fonds (IMF) onlangs drastisch van standpunt veranderd. Tot nog toe toonde het IMF zich bondgenoot van het austerity-kamp, waarin ook de Europese Centrale Bank, De Nederlandse Bank (DNB),zij die het gedoogakkoord en het voorjaarsakkoord onderschrijven en de aan te treden regering. Maar nu waarschuwt het IMF dat lastenverzwaringen en bezuinigingen potentiële economische groei in de kiem smoren. Op basis van voortschrijdend inzicht in de eigen econometrische modellen stelt het IMF dat dergelijke maatregelen economische ontwikkeling negatief beïnvloeden. “We find the coefficient on planned fiscal consolidation to be large, negative, and significant.”, aldus de hoofdeconoom van het fonds Olivier Blanchard. Daarbij sprak het IMF de verwachting uit dat in Nederland lastenverzwaringen zullen leiden tot een verdere verzwakking van de economie.

‘Demissionair minister De Jager en DNB-voorzitter Knot haastten zich deze analyse tegen te spreken, verwijzend naar het vertrouwen dat bezuinigingen en lastenverzwaringen zullen inboezemen bij burgers, bedrijven en financiers. Deze gedachte ligt ook aan de basis ligt van het gepresenteerde regeerakkoord tussen VVD en PvdA.

Dat is wonderlijk. De PvdA was voor de verkiezingen juist één van de weinige partijen die het terugdringen van het begrotingstekort niet heilig wilden verklaren. Zowel het economisch beleid uit het gedoogakkoord als dat uit het voorjaarsakkoord – lastenverzwaringen en bezuinigingen – zag de PvdA als schadelijk voor de economie. Bezuinigen moest langzamer aan, met meer ruimte voor koopkrachtbehoud en groeiende werkgelegenheid.

Ampel munitie dus voor het deel van de oppositie dat het regeerakkoord en de financiële bijsluiter daarvan zou willen attaqueren.

Ampel munitie dus voor het deel van de oppositie dat het regeerakkoord en de financiële bijsluiter daarvan zou willen attaqueren. Naast goed voorbeeld uit de Verenigde Staten, waarschuwingen van credit rating agencies en kritiek van Nederlandse economen, kunnen zij nu ook verwijzen naar de analyses van het IMF, die nota bene op voorspraak van onder meer de Nederlandse overheid is betrokken bij het zoeken naar een beleidsmix die de economische crisis het hoofd biedt. Heeft een aantredende regering zich ooit eerder zo kwetsbaar gemaakt voor inhoudelijke kritiek op haar beleid?

Laat ze het maar uitleggen. Vraag de aantredende regering hoe het ze gaat lukken om economisch herstel te generen op basis van beleid dat al vier jaar nergens heeft geleid tot economisch herstel. Vraag de aantredende regering waarom zij zich baseren op veronderstellingen die door het IMF, rating agencies en vasthoudende academici worden weersproken. Laat ze uitleggen wat zij gaan doen om buitenlandse vraag naar Nederlandse producten en diensten te versterken. En laat ze uitleggen met welk doel binnenlandse vraag moet worden aangetast. Vraag ze wanneer de bezuinigingen en de economische malaise voorbij zullen zijn. Dan zal het een historisch debat worden.

Gerelateerde artikelen
Reacties
Nog geen reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven