Wikimedia Commons

Vaccin-vrees

Nicole Gommers (35) wist niet wat haar overkwam: een mazelenuitbraak op een Haagse crèche, hoe is het mogelijk? Maar tijd voor verwarring was er niet. Haar zoontje Micha, een baby van ruim acht maanden, moest met spoed worden opgenomen in het ziekenhuis en even werd voor zijn leven gevreesd. Nu maakt Micha het goed, maar het had anders kunnen lopen (de Volkskrant, 15 maart).

De mazelenuitbraak op een kinderdagverblijf afgelopen maart maakt één ding duidelijk: mazelen zijn niet meer een probleem voor alleen de Bible Belt. Met 95% ligt de vaccinatiegraad tegen mazelen in Nederland hoog, maar inenting is niet verplicht. Ouders kunnen op religieuze of principiële gronden ervoor kiezen om hun kind niet te laten vaccineren. Terecht beleid: een naald in een baby laat zich niet afdwingen. Maar een kind dat bewust niet wordt ingeënt, vormt ook een gevaar voor het kind van een ander.

Wie weet nog dat een mazeleninfectie dodelijk kan zijn?

Wie weet nog dat een mazeleninfectie dodelijk kan zijn? Wat vroeger algemeen bekend was, lijkt nu te zijn vergeten. Mazelen komen door inenting minder vaak voor maar de risico’s zijn hetzelfde. Niet alleen oorontsteking en longontsteking maar ook ernstig hersenweefselontsteking behoort tot een van de mogelijke complicaties. De kans op de laatste is 1 op 1000, maar 1 op de 5 kinderen overlijdt hieraan en 2 op de 5 houden er een levenslange handicap aan over. Vandaar dat in 1976 de BMR-prik (bof, mazelen, rodehond) in het Rijksvaccinatieprogramma werd opgenomen. De BMR-prik is gratis maar verder dan voorlichting en aanmoediging gaat de overheid niet: alleen bij toestemming van de ouders krijgen kinderen deze prik, eerst als ze 14 maanden en later nog een keer als zij 9 jaar zijn.

Dit beleid van keuzevrijheid bij inenting brengt risico’s met zich mee, in het bijzonder voor kinderen jonger dan 14 maanden op kinderdagverblijven. Zij komen daar in contact met oudere kinderen die mogelijk niet zijn ingeënt. Als zo’n ouder kind dan mazelen krijgt –iets dat door de hoge vaccinatiegraad van de anderen weinig voorkomt- dan is de kans op besmetting van de jongste crèchegangers groot. Een doodzieke baby roept vragen op: had dit niet voorkomen kunnen worden? Bezorgde ouders vinden van wel. Zij vinden dat crèches de vrijheid moeten krijgen om ouders te weren die hun kind bewust niet laten vaccineren tegen kinderziekten als mazelen. De Belangenorganisatie Kinderopvang voelt hier weinig voor. Zolang de overheid de vrijheid biedt om een vaccin te weigeren, is selectie aan de poort op basis van wel of geen inenting volgens haar uitgesloten.

Een vaccin-deurbeleid voor kinderdagverblijven lijkt daarmee niet in zicht. Het probleem bij inenting is dat een kind niet zelf kiest, dat doen de ouders. Een kind beoordelen op basis van de keuzes van ouders valt moeilijk te rechtvaardigen. Helemaal als het om een keuzevrijheid gaat die de overheid aan ouders biedt. De kinderopvang wijst terecht weg van de crèches en terug naar de overheid: niet van onderop maar van bovenaf moet iets gebeuren.

Een alternatief van boven is verplichte inenting. Dit standpunt werd vorig jaar, na een mazelenuitbraak in de refostrook, door senator en medisch-ethica Heleen Dupuis verkondigd. Keuzevrijheid houdt volgens Dupuis op wanneer je met die keuze anderen in gevaar brengt. Niet alleen eigen kinderen maar ook kinderen daaromheen. Dupuis vergeleek inenting met de leerplicht: het kind staat voorop en soms moet een kind beschermd worden tegen de ouders.

Verplicht stellen wordt door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) afgeraden. Bescherming klinkt goed, dwang minder. In het verleden is hier in verschillende westerse landen mee geëxperimenteerd. De conclusie was steeds hetzelfde: het ‘jij zult vaccineren!’ werkt niet. Volgens het RIVM werkt verplichte inenting eerder averechts. Het woekert een anti-vaccinatiebeweging aan die nu nog kleinschalig is. Prikken bij een baby is eng. Verplichte prikken zijn nog enger. Het RIVM voorspelt dat het aantal weigeraars door dwang juist toeneemt.

Het pragmatisme van het RIVM is begrijpelijk maar het lost de problemen op crèches niet op. Een bezorgde ouder is niet geïnteresseerd in cijfers rondom nationaal beleid. Liever de garantie van een crèche die veilig is. Maar wie zijn dan die prik-weigeraars?

Bekend zijn vooral de reformatorische christenen. Toch vormen zij volgens het RIVM slechts een vijfde van alle niet-inenters. Veel groter is de groep antroposofen, bekend van de vrije scholen. Antroposofen gaan ervan uit dat een uitgebalanceerd voedingspatroon voldoende weerstand biedt tegen mazelen. Als een kind dan toch ziek wordt dan is dat geen ramp; het maakt het immuunsysteem weerbaarder.

De grootste vaccin-vrees in Nederland is dus niet religieus gemotiveerd maar gegrond in een levensovertuiging. Voor de overheid is dit gegeven van belang. Pragmatisme betekent nog geen passiviteit. Veiligheid op crèches vraagt om doelgerichte voorlichting, niet van buitenaf maar van binnenuit diezelfde levensbeschouwing welke het vaccin verwerpt.

De grootste vaccin-vrees in Nederland is niet religieus gemotiveerd maar gegrond in een levensovertuiging.

Bij antroposofen lijkt speelruimte te bestaan. In vergelijking met reformatorische christenen die elk vaccin weigeren, zijn antroposofen minder radicaal. Zij maken een onderscheid tussen ‘gevaarlijke ziekten’, zoals kinkhoest en polio, en ‘minder gevaarlijke ziekten’, waar zij mazelen toe rekenen. Maar dit beeld van mazelen als een ‘onschuldige kinderziekte’ strookt niet met de bijhorende risico’s.

Want allemaal leuk en aardig, een uitgebalanceerd voedingspatroon heeft weinig om het lijf wanneer een niet-ingeënt kind naar een crèche wordt gestuurd waar ook baby’s verblijven. Het is vooral die ander, de niet-gevaccineerde kinderen jonger dan 14 maanden, waar de voorlichting de nadruk op moet liggen. Bij deze kwetsbare groep is het afweersysteem weinig ontwikkeld en dit maakt de kans op ernstige complicaties bij mazelen groter.

Verplichte inenting is geen optie, prik-weigeren moet kunnen. Maar dan wel op basis van voldoende informatie. Wie weet nog dat een mazeleninfectie dodelijk kan zijn? Noem het naïef verlichtingsdenken, maar de antroposofie en de BMR-prik hoeven elkaar niet uit te sluiten.

Gerelateerde artikelen
Reacties
7 Reacties
  • Nogmaals Isabel,

    een mooi stuk. Je kunt het niet voldoende benadrukken. Met name de globalisering makt het moeilijker.  Wanneer een vaccinatie verkeerd in de markt wordt gezet dan schiet het zijn doel voorbij. Dit hebben wij gezien met de vaccinatie tegen baarmoederhals kanker veroorzaakt door het pappilomavirus . Dokters moeten nog veel leren.Als mensen niet direct het voordeel zien zijn ze vaak tegen.

    gr.W

  • Hoi Isabella,

    Volgens mij maak je als mens keuzes op basis van informatie. Die is nogal gebrekkig omtrent dit onderwerp. En daarbij komt ook dat informatie tot je nemen moeilijker gaat als er emoties (angst!) spelen.

    Gek als je je bedenkt dat er één geval van mazelen op een créche nodig is ('even werd voor zijn leven gevreesd!') en dat de discussie dan meteen gaat over het wel of niet mogen weigeren van niet-gevaccineerde kinderen. Of in hoeverre de overheid al dan niet zou mogen ingrijpen! Waar is het wetenschappelijke bewijs waarin wordt aangetoond dat een ongevaccineerd kind verantwoordelijk was voor de besmetting? Hoeveel wetenschappelijke studies zijn er die 100% bewijzen dat vaccineren werkt? Wat zijn de lange termijn effecten van vaccineren op kinderen? Hoe groot is de kans dat een ongevaccineerd kind jonger dan 14 maanden het risico loopt op besmetting door een ongevaccineerd ouder kind? En als er onderzoeken zijn, wie heeft die dan bekostigd?

    Allemaal vragen waar we voor het gemak maar aan voorbijgaan. En dat is jammer want we hebben juist die feiten hard nodig. Anders kunnen we alleen maar besluiten nemen op basis van de emotie angst en wat aannames die wel waar zullen zijn, want het staat in de krant en de overheid en huisartsen zeggen het. Vergeet niet hoe kwetsbaar ouders zijn die net een eerste kindje hebben gehad. Je wilt het goed doen en je gelooft alles. Het gaat er niet om de ouders voor te lichten die hun kinderen niet laten vaccineren (die willen inderdaad best luisteren en zoeken actief naar informatie) maar een bredere groep  ouders te stimuleren zelf onderzoek te doen, kritisch te zijn en ze daarbij te helpen door ze eerlijk en volledig te informeren over alle kanten van de zaak.

    Ik behoor niet tot één van de twee groepen, maar denk wel te behoren tot een groeiende groep ouders die het niet weten: de Google-Ouder? Ik probeer mezelf goed te informeren voordat ik een beslissing neem of een mening verkondig. Als je goed zoekt op de site van het RIVM kun je bijv. over de BMR vaccinatie in de bijsluiter voor artsen lezen welke stoffen er in een vaccin zitten. Er staat niet bij wat de effecten kunnen zijn van het toedienen van die stoffen op baby's en kinderen. Verder staat er bij veel bijwerkingen gewoonweg: Niet bekend.

    Op basis van de informatie die ik over dit onderwerp tot mij heb genomen heb ik besloten mijn (eerste) kindje niet te laten vaccineren. Misschien ben ik nu een Google-Antroposoof, who knows..? In ieder geval heb ik een deel van mijn informatie hierover verkregen op vaccinvrij.nl,
    misschien voor jou interessant?

    Vriendelijks. Thijs

  • Pepijn van Erp,

    Dat antroposofen een groter aandeel vormen van de niet-inenters dan de reformatorische christenen is een misvatting. Een journalist van Trouw heeft vermoedelijk uitlatingen van Roel Coutinho (RIVM) verkeerd geïnterpreteerd, of Coutinho heeft zich iets versproken in dat interview. Zie http://kloptdatwel.nl/2014/03/17/mazelenvaccinatie-statistieken-van-de-niet-inenters/

    In de groep niet-inenters zijn de christenen en antroposofen wel het makkelijkste onder een etiketje te vangen, die groep bestaat verder vermoedelijk uit mensen die gewoon slordig zijn, analfabeet zijn of zij die zich in laten pakken door de praatjes van homeopaten en hun mantelorganisaties als 'Kritisch Prikken'. Hoe de verhoudingen daarbinnen zijn, is niet bekend, zover ik weet.

  • Beste Pepijn,

    Dank voor je bericht en de link.  Als het RIVM na publicatie in Trouw zou zijn teruggekomen op het stuk over antroposofische prikweigeraars, dan moet dit toch in een van diezelfde media zijn terug te vinden? Ik kan het niet vinden. Het RIVM lijkt me een te belangrijk instituut om te negeren..

  • Pepijn van Erp,

    Beste Isabella,

    Coutinho heeft het wel tegengesproken dat hij het zo gezegd had tegen de journalist van Trouw (zie https://twitter.com/Geert_RTLNieuws/status/363653560623697920). Wat er precies in dat gesprek heeft plaatsgevonden is voor de buitenstaander niet zo belangrijk, die wil gewoon graag weten hoe het zit. Voor de journalist was het wellicht vervelender om dat te vertellen, omdat het in feite betekent dat hij zijn stuk zou moeten intrekken.

    Overigens kan ik me verder prima vinden in je stuk, hoor!

     

  • Isabella Vos,

    Dag Thijs,

    Je stelt interessante vragen en ik begrijp je voorzichtigheid met prikken bij je eerste kindje. De gedachte van de meeste ouders is denk ik: een beetje ziek voorkomt erger. Dit is de reden dat zij toch voor de BMR-prik kiezen, ondanks dat niet met 100% zekerheid valt te zeggen wat de bijwerkingen of lange termijn effecten zijn (maar geld dat niet voor alle vaccins en medicijnen?).

    Dat een ziektegeval voor zoveel discussie kan zorgen, hangt samen met de effectiviteit van het mazelen vaccin. De paradox van een goed vaccin en toch een mazelenuitbraken, valt moeilijk te plaatsen. Het is toch pijnlijk dat een kindje ziek wordt terwijl dit voorkomen had kunnen worden?

    Ik waardeer je reactie en feedback. Soms verlies je in een beschouwend stuk de menselijke kant uit het oog. Namelijk die van de ouder die zich zorgen maakt en eerst meer wil weten over de BMR-prik. Probleem blijft wel: die informatie is er niet. In mijn stuk ga ik daar ook niet op in maar beperk ik me tot informatie over de gevaren mazelen (die wel bewezen zijn, terwijl dat niet geldt voor mogelijke risico's van een BMR-prik).

    Groet!
    Isabella

  • Op de Rijksvaccinatieprogramma Facebook pagina van het RIVM heeft een woordvoerder dit expliciet ontkent / ontkracht:
    https://www.facebook.com/rvp.vaccinaties/posts/560807343980220

    Als je, zoals ik deed in de blog-serie die Pepijn heeft samengevat, de cijfers van de leerlingen op Vrije scholen (antroposofen) vergelijkt met die van Reformatorische scholen (bevindelijk gereformeerden) dan wordt duidelijk dat antroposofen absoluut niet de grootste groep niet-inenters vormen.

    Helemaal eens met de rest van je betoog trouwens.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven