Flickr / Steve Berry

Waarom vertrouwen we onze computers zo?

Geen mens weet zoveel van ons als wat onze computer van ons weet. Hoewel we ons er niet van bewust zijn, hebben we een intieme vertrouwensband opgebouwd met de apparaten om ons heen. In ons dagelijks getyp en geklik vertellen we veel over onszelf en durven we ons digitaal gemakkelijk bloot te geven. Waarom hebben we geen moeite met het digitaal openbaren van onze geheimen en is dat terecht?

Stel je voor dat je een grote uitvouwbare stadskaart hebt en dat je daarmee probeert op te zoeken waar de dichtstbijzijnde abortuskliniek is. Op hoeveel plekken zou je de kaart durven pakken? Zou je hem volledig openen of zou je hem zo klein mogelijk proberen te houden? Wie zou je durven vragen om je te helpen met zoeken? In vergelijking met “locatie abortuskliniek Amsterdam” intypen in Google, is dit een enorm sociaal beladen handeling. Het gebeurt vaker dat de sociale beladenheid verdwijnt als we een handeling vervangen door een digitale. Vergelijk het lezen van een gedrukte Kamasutra in de trein maar eens met het scrollen door seksueel geladen content op je telefoon in de trein. Waarom vinden we het ene zoveel heftiger dan het andere?

De sociale beladenheid verdwijnt als we een sociale handeling vervangen door een digitale

Het is moeilijk te duiden waarom we ons in een digitale omgeving zoveel meer geborgen voelen. Je zou kunnen stellen dat de fysieke aanwezigheid van mensen, ook al ken je ze niet, per definitie anders is dan het gevoel van aanwezigheid van digitale ogen. Het is echter onjuist om te denken dat we ons online sneller blootgeven, omdat we anoniemer zijn. Deze bewering houdt namelijk geen stand als je kijkt naar de ontwikkeling van het internet: we zijn online steeds minder anoniem en toch groeit de hoeveelheid persoonlijke informatie die we aan de chips, schijven en servers om ons heen toevertrouwen alleen maar. Er is eerder sprake van een omgekeerd verband.

De intieme band die we hebben met onze computer, komt niet alleen door dingen die we bewust achterlaten. Alleen al naar welke foto’s we kijken, en hoe lang, vertelt veel over ons. De relatie tussen computer en mens doet qua vertrouwelijkheid niet onder voor een relatie tussen mensen onderling. Juist het kennen van kleine trekjes en gedragingen van een ander, maakt een menselijke relatie intiem. Hele kleine keuzes kunnen veel over onze persoonlijkheid verraden en hoewel we ze niet bewust als geheimen beschouwen, hebben we het er toch niet graag over. De informatie die Facebook over ons heeft, wordt daardoor steeds intiemer. Je tijdlijn is zo aangepast op jouw kleinste gedrag, dat ze verschrikkelijk veel over je vertelt. Wanneer we contact hebben met andere mensen via Facebook of Whatsapp, komen deze programma’s veel over ons te weten. Zo vergroten we tegelijkertijd de intimiteit met het medium waardoor we communiceren.

Een verklaring voor ons digitale nudisme zou kunnen zijn dat het gevoel van intimiteit versterkt wordt door de aanwezigheid van een wachtwoord. Een wachtwoord zorgt voor een gevoel van schijnveiligheid. Het is alsof de computer tegen je zegt: Vertrouw me maar. Wachtwoorden beschermen niet alleen onze mail en accountinformatie, maar verhullen steeds meer herinneringen en geheimen. In een recent artikel in de New York Times wordt beschreven hoeveel de keuze van wachtwoorden over onze persoonlijkheid kan vertellen: van koosnamen tot liedjes, van huwelijksjubileum tot de naam van onze eerste liefde. Toch verklaren wachtwoorden niet volledig de innige relatie met de computer. Opmerkelijk is namelijk dat we in digitale omgevingen zonder wachtwoord ook een gevoel van geborgenheid hebben. We durven ook zonder versleuteling geheimen te delen met ons toetsenbord of touchscreen.

Onze relatie met de computer zorgt er wel voor dat we verdraagzaam zijn – maar weinig nieuws zorgt echt voor een breuk in de vertrouwensband. Dat wachtwoorden nogal eens gekraakt worden en dat organisaties zoals de overheid zonder wachtwoord toegang verschaft tot veel van onze informatie, zijn we liever niet mee bezig. De kalverliefde voor het apparaat maakt dat we snel over problemen heenstappen.

De computer zal ons nooit veroordelen, hoeveel geheimen we ook vertellen

Misschien is de reden dat we ons online zo ontboezemen een heel ander soort veiligheid. Misschien maken we ons in wezen niet druk over of onze geheimen wel geheim blijven, maar is de grootste reden waarom we zaken verhullen wel een angst voor veroordeling. De computer zal ons immers nooit veroordelen, hoeveel geheimen we ook vertellen. Sterker nog, naarmate we de computer meer van onszelf laten zien, zal de computer zich beter op ons aanpassen. Zoals een menselijke relatie steun kan bieden bij een confrontatie met iets vervelends, zo kan een mens-computer relatie ook steun bieden. De computer geeft ons steun doordat we ons gedrag even niet hoeven aan te passen op het oordeel van een ander. Het is eenvoudig om ons online bloot te geven, omdat we het gevoel hebben dat niemand ons geklik en getyp veroordeelt.

In zijn jaaroverzicht van de technologie verwonderde Alexander Klöpping zich afgelopen vrijdag in DWDD over hoe snel ophef over privacy altijd weer overwaait. Het lijkt er telkens op dat nieuws over privacy-inbreuk of veiligheidslekken onze relatie met computers nauwelijks verstoort. Hoewel onze online privacy steeds vaker ter discussie staat, lijken we alleen maar meer te willen delen. Onze hechte band met computers lijkt ons kritiekloos te maken. We vertrouwen onze computer te veel om door een beetje ophef of discussie in een relationele crisis te belanden.

 

Gerelateerde artikelen
Reacties
2 Reacties
  • Ik ben elke keer juist weer blij verrast over hoe alles wat Alexander Clubbin' zegt zo snel weer overwaait.

  • Emma, leuk stukje en een interessante invalshoek, maar ik ben er niet van overtuigd dat een verklaring in die hoek gezocht moet worden. Wat ik vooral zie is dat het voor veel mensen een te grote berg om te beklimmen. Om alleen al anoniem te blijven op het internet moet je op het TOR netwerk zitten, geen facebook gebruiken, geen google (er zijn andere zoekmachines natuurlijk), alles aan cookies en advertenties blocken, je e-mail encrypten, etc.

    Zoiets is voor iemand die er niet zijn werk of hobby van maakt te veel om allemaal uit te zoeken. Het ontbreekt vaak aan de basiskennis en de juiste, gemakkelijk toegankelijke middelen om jezelf echt te anonimiseren in het huidige informatietijdperk. En dan is het bovenstaande voorbeeld nog maar het begin.

    Ik ben van mening dat er, zodra er echt gemakkelijke en toegankelijke middelen beschikbaar zijn voor consumenten (dwz 1 keer installeren en klaar, dan draait het op de achtergrond), meer mensen zijn die zich gaan wapenen tegen bedrijven die de privacy schenden.

     

    ps: zelf ben ik vooral van mening dat privacy through obfuscation de beste manier is om je te wapenen tegen privacyschending. Bedrijven zijn zo gretig data aan het verzamelen dat de kwaliteit gemakkelijk te verpesten is.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven