Flickr / World Economic Forum

Zuid-Afrikaanse politiek: Wie heeft de toekomst?

Laatst keek ik in de supermarkt naar de kranten en Julius Malema stond op alle voorpagina’s. Een man achter me zei grijnzend in Afrikaans: “Geniet van Malema en sy stories, et is amper histories”. De leider van ANC-jeugd heeft de Zuid-Afrikaanse media de afgelopen jaren gedomineerd en zelfs internationale aandacht gekregen. Hoe lukt het Malema om zo vaak de voorpagina’s te halen? Waarom is dit bijna verleden tijd en wat zijn de gevolgen voor Zuid-Afrika? Na enkele maanden in Stellenbosch zal ik proberen deze vragen te beantwoorden.

Laat me beginnen met een spoedcursus Zuid-Afrikaanse politiek. Sinds het einde van Apartheid heeft het ANC nationaal een meerderheid. De winnaar van het leiderschapscongres in december wordt dus ook de nieuwe president van Zuid-Afrika. Naast de interne ANC-facties zijn hier de jeugdliga (ANCYL) en de verzamelde vakbonden (COSATU) van belang. In 2007 steunden zij de succesvolle coup van ‘socialist’ Zuma tegen toenmalig president Mbeki.

Gekleed naar Ché Guevara begon hij met het zingen van ‘Skiet die Boere’.

Echter, tijden veranderen. Zuma’s economisch beleid is gematigder dan zijn campagne. Daarnaast is het onderwijs in townships slechter dan tijdens de Apartheid, ligt de werkloosheid rond de 40 procent en is corruptie wijdverspreid. Malema zag de mogelijkheid om de frustratie van zwarte jongeren politiek te benutten. Gekleed naar Ché Guevara begon hij met het zingen van ‘Skiet die Boere’. In plaats van Malema tot de orde te roepen, liet het ANC hem begaan. Door zijn extreme optreden had Malema namelijk de media-aandacht afgeleid van Zuma. De van verkrachting en corruptie verdachte polygamist begon presidentieel te lijken.

Nadat Malema de frustratie van de massa’s had aangewakkerd, bood hij hen ook een economische oplossing; nationalisatie van de mijnen. In aanvulling op andere neo-communistische maatregelen zou dit leiden tot de ‘economische bevrijding’ van de zwarte Zuid-Afrikanen. Deze ideeën werden door diverse ANC-facties gesteund. De  ANC-top is echter huiverig voor nationaliseringen. Zijn oude bondgenoot en bliksemafleider Malema werd zo een politieke last voor president Zuma.

En terwijl de media hun licht laat schijnen op Zuma, heerst het duister in de achterkamertjes.

De laatste toonde hier zijn politieke talent. Malema en consorten moesten zich verantwoorden voor het ANC- tuchtcomité . De onervaren jeugdleiders lieten zich uit hun tent lokken en gaven scherpe kritiek op het ANC in plaats van zich rustig te verdedigen. Na de eerste veroordeling van Malema (een schorsing van 5 jaar uit de ANC) noemde hij Zuma zelfs een dictator. Nu is hij per direct voor onbepaalde tijd geschorst. Hoewel Malema in theorie zowel zijn eerste als tweede schorsing kan aanvechten, is het nu voor hem onmogelijk om naar ANC-bijeenkomsten te gaan. Daarnaast loeren er diverse pretendenten binnen de ANCYL op zijn post. Met interne gevechten en zonder duidelijke leider zullen de jongeren geen tijd hebben de ANC-conferentie te beïnvloeden. En zo geldt in Zuid-Afrika niet alleen economisch, maar nu ook politiek: De jeugd is zonder toekomst.

En de 70-jarige Zuma? Zonder zelf in het openbaar te reageren, heeft hij één kritische groep uitgeschakeld. De komende maanden zal leren of COSATU en interne facties hem openlijk zullen aanvallen. Ook zij weten dat zonder Malema de pers meer ruimte heeft voor Zuma’s uitspattingen (dit weekend trouwde hij voor de zesde keer). En terwijl de media hun licht laat schijnen op Zuma, heerst het duister in de achterkamertjes.

Gerelateerde artikelen
Reacties
Nog geen reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Naar boven